Column

Wat op je netvlies blijft hangen, na de crash

Oekraïense reddingwerkers bergen lichamen van slachtoffers in het gebied waar het toestel van Malaysian Airlines is neergestort. De stoffelijke overschotten worden opgestapeld in vrachtwagens. Beeld anp

De brokstukken van de vlucht Amsterdam - Kuala Lumpur, de lijken, de koffers, de post. Meer brokstukken van het vliegtuig, overal lijken, stokken. Zo veel stokken. Iedere stok een stoffelijk overschot.

Een van de grotere brokstukken met de rode streep van Malaysian Airlines, de staart van het toestel, het laatste nummer van Voetbal International, liga's, een Friese kruidkoekreep, een kruik, een petje, een Rabobank kaartlezer, familiefoto's uit Parijs, een zak M&M's, een leerboek Malinees, de Lonely Planet East Coast Australia, een pakje Sportlife, flessen whisky uit de duty free in tas: See. Buy. Fly. Een iPhone5-kabel, een zorgvuldig uitgeschreven wandeltocht op Bali, een knuffelgiraffe, de Linda, een bikini, een strip anticonceptiepillen, roofvogels, een rode papegaai, chocoladerepen, een kinderkoffer (...). De slachtoffers, de lichaamsdelen, de tienerdagboeken...'

Een opsomming van wat Volkskrant-correspondent Olaf Koens zag toen hij als een van de eerste journalisten op de plaats van de crash van vlucht MH17 wist te komen.

'Er vallen tranen op de krant, deze morgen.' Een tweet van Claudia de Breij, die ik langs zag komen en waarbij ik alleen instemmend kon snikken.

'Volgens Anton Gerasjenko, adviseur van de Oekraïense minister van binnenlandse zaken Avakov, hebben de pro-Russische separatisten eerst de rampplek hebben geplunderd. "De terroristen hebben wat nog bruikbaar was meegenomen, zoals mobiele telefoons, ringen en goud. Ze hebben niets van waarde achtergelaten." Gerasjenko adviseert de bankpassen te blokkeren: "Mijn nederige verzoek aan nabestaanden van de ramp om creditcards te blokkeren, zodat financiële tegoeden niet voor terreurdoeleinden worden ingezet."

Misschien nog wel het allerafschuwelijkste. Ik las het op de website van deze krant in een stuk van Gert-Jan Rohmensen.

Open zak
Wat ik ook las, en ik weet niet meer waar en door wie geschreven (excuses, in deze ellendige opsomming van lelijkheden raak ik door alle bomen in de vorm van openstaande pagina's op mijn computer, het digitale donkere bos een beetje kwijt) dat er lichamen in lijkzakken waren gestopt die langs de kant van de weg lagen en dat 'ze' er een open hadden liggen met een naakte jonge man er in. Je kon alles zien. De persoon die het zag vroeg de mannen om alsjeblieft die zak dicht te maken. 'Ze' weigerden eerst, tot de persoon wees op de waardigheid van de man. Waarop de zak werd gesloten.

Waarom ligt er een man naakt in een lijkzak? Ik vroeg het me af. Ik vraag het me af. Wie zit er naakt in een vliegtuig? Waarom is deze meneer uitgekleed? Je kleren vallen niet van je af, ook niet als je vanaf 10 kilometer uit de lucht wordt geschoten. En als je verbrandt, wat natuurlijk kan, dan branden niet de kleren van je af en blijft je lichaam netjes. WAT HEBBEN ZE GEDAAN MET DEZE JONGE MAN??

Ondertussen, ook op mijn netvlies, en u zou er makkelijk van kunnen zeggen dat het natuurlijk iets heel anders is en dat je de ene ellende niet met de andere moet vergelijken. Maar goed, het zit er nu eenmaal, daar op dat netvlies:

Inleven
Een paar maanden geleden was ik op de plek waar Rana Plaza stond, in Bangladesh. De plek waar ruim een jaar geleden een enorm gebouw met zes textielfabrieken erin instortte. 1138 mensen kwamen om. Ongeveer 400 lichamen zijn nooit geborgen. Die liggen daar dus nog. In een open massagraf waar mensen rouwen om hun ongevonden familieden. Waar het een jaar na dato nog steeds vol ligt met menselijke resten en persoonlijke bezittingen. Een beetje zoals correspondent Olaf Koens de plaats van de crash van vlucht MH17 beschrijft, maar dan een jaar na de ramp. In de brandende zon.

Dat we met zijn allen woedend en verslagen en verdietig en afgunstig zijn om alle berichten vanuit Oost-Oekraïne, over ónze families en ónze vrienden. Over ónze mensen, dat is volkomen terecht en volkomen logisch. Wat ik me afvraag, tussen mijn tranen door, is of we ons vanaf nu meer kunnen inleven in het leed dat niet ons eigen volk treft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden