Wat moet er misgaan om te worden als Palin?

De VPRO zond een documentaire uit die je ondanks het nachtelijk uur klaarwakker hield: 'Sarah Palin: You Betcha!'. Een docu opgebouwd als een horrorfilm. Na een vriendelijk begin, voel je al snel de ijzige kou van Alaska totdat je aan het eind versteend in je stoel zit, en voor je uit prevelt: hoe kan het dat half Amerika deze bebrilde barbaar adoreert?

Het begin. De Britse maker Nick Broomfield bezoekt Palins ouders in Wasilla, Alaska. Een gemoedelijke ontvangst, al stelt vader Chuck zelf alle vragen. Broomfield hoeft niets te doen. "Ach, Sarah was als kind al prestatiegericht", zegt de oude Chuck. Dan volgt Anne Kilkenny, die haar hielp in de gemeenteraad te komen: "Mensen smelten als Sarah met hen praat." Broomfield gaat naar een van Palins signeersessies en concludeert: "Ik kan me voorstellen dat mensen verliefd op haar worden."

Dan laat een blogger onaantrekkelijke foto's van haar zien, en vertelt dat ze plastische chirurgie heeft ondergaan. Pastor Howard Bess weet dat de oud-kandidaat voor het vice-presidentschap zichzelf ziet als Gezalfde Gods. "Als president zou ze zonder aarzeling een kernoorlog ontketenen tegen het kwaad." Vervolgens vertellen allerlei oud-medewerkers, onder wie Kilkenny, hoe ernstig het met mevrouw Palin is gesteld. Ze voert smerige campagnes, laat medewerkers als een baksteen vallen, maakt met iedereen ruzie, liegt, intimideert en misbruikte haar gouverneurschap voor het beslechten van familievetes.

Adembenemend. Toch is het de vraag of Broomfield zijn documentaire in deze vorm had moeten afleveren. Hij isoleert Palin als een Alaskaanse poolvos. Behalve de ouders, in een enkele minuut, komt niemand van haar medestanders aan bod. De Republikeinse politica zelf weigert commentaar, en Broomfield laat zich meeslepen door zijn woede: "Vertel me 'es iets over het patroon in haar gemeenheid", vraagt hij aan Palins grootste opponent Colleen Cottle. Naast wederhoor ontbreekt nog een ander belangrijk element: Wat moet er met je mis gaan om zo te worden als Sarah Palin?

Die psychologische duiding zit wel meer in 'The real American' over Joe McCarthy, hier uitgezonden door Canvas. "Niets van wat hij aanpakte lukte", merkt zijn biograaf Thomas Reeves op. "Totdat hij in een toespraak zei dat er op Buitenlandse Zaken 205 communisten zaten." Toen kwam het succes. Of zoals McCarthy's oud-medewerker James Juliana het uitdrukt: "Het communisme was een onderwerp dat hem voor zijn carrière als senator goed uitkwam." De heksenjacht kon beginnen. De journalist Haynes Johnson: "Hij beschuldigde steeds meer mensen van communisme en niemand trok het na."

Anders dan 'You Betcha!' geeft deze BBC-documentaire meer context - Korea-oorlog, Sovjet-dreiging, etc. - maar onbeantwoord blijft, zoals bij Sarah Palin, de vraag: Hoe kan het dat een halve natie haar denkvermogen uitschakelt? Waarom zegt niemand op tijd stop? Waarom moet het tot bedreiging van burgerrechten komen, en dan nog grijpt niemand in? Zelfs een weldenkend man als president Eisenhower, die McCarthy, volgens Johnson, een gevaar vond voor de democratie, hield zich afzijdig. En zo zit je middenin de nacht ineens met ontzettend veel moeilijke vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden