Wat moet de wolf in Cumbria?

Britse schrijfster Sarah Hall keert met roofdieren terug naar haar geboortestreek

De al dan niet gewenste terugkeer van de wolf houdt niet alleen Nederland bezig, zo blijkt uit de nieuwe roman van Sarah Hall (1974). De in Cumbria geboren en getogen Engelse schrijfster verwierf hier enige bekendheid met het voor de Man Booker Prize genomineerde 'De Michelangelo van Coney Island' en haar verhalenbundel 'De prachtige onverschilligheid', boeken waarin Halls liefde voor het ruige lege landschap op de grens van Schotland en zijn stroeve bewoners weerklonk. "Hall ontdekt schoonheid in onwaarschijnlijke dingen", schreef deze krant naar aanleiding van 'De prachtige onverschilligheid'.

In Halls vijfde roman, opnieuw gesitueerd in haar geboortstreek, vertelt ze over de veertigjarige Britse zoöloge Rachel, die in Idaho wolven bestudeert. Als ze van een excentrieke Engelse graaf het aanbod krijgt om in een omheind reservaat bij zijn landgoed een wolvenpaar uit Roemenië te introduceren, slaat ze dat verzoek beleefd af: "Het zijn hachelijke tijden voor de wolven in Idaho. Uw plannen hier - tja, het blijven dieren in gevangenschap, hoe sympathiek ik het initiatief ook vind. Het zou voor mij een stap terug zijn."

Een ongeplande zwangerschap, een veranderde wetgeving in Idaho rond abortus en het overlijden van haar moeder brengen Rachel echter terug naar Engeland waar ze de nieuwe baan alsnog accepteert. Al snel lopen de wolven weer in het reservaat. Dan blijkt de graaf een verborgen agenda te hebben gehad, wordt een hek gesaboteerd en zijn de wolven opeens op vrije voeten, op drift naar Schotland. En ook deze kleine roedel loopt gevaar, denk aan de afgedwaalde wolf in Nederland afgelopen voorjaar: "De vrachtwagenchauffeur was totaal verslagen [...]. Een potige kerel uit Aberdeenshire die had gehuild om een wolvenpup."

Toch is 'De komst van de wolven' geen tranentrekker, maar een nuchtere roman over grenzen en de rekbaarheid daarvan. De grens van het leefgebied van de wolven, maar ook Rachels - aanvankelijk sterk afgebakende - emotionele grenzen.

Ze weet precies wat ze wil: geen relaties, wel seks. Mannen die meer willen, schrijft ze direct af: "Oran is de makkelijkste keus en altijd beschikbaar, maar de hoop en nukkigheid erna zijn vermoeiend [...] Hij is te dichtbij, te verlangend."

Haar reactie op familiebanden die niet functioneren zijn nagenoeg hetzelfde: weggaan, negeren. Haar moeder Binny heeft ze jaren niet gezien. Als ze die eindelijk vlak voor haar dood terugziet, wordt er niets uitgepraat. Rachel bijt slechts op haar tong: "Ze ergert zich aan Binny, onder andere simpelweg omdat ze oud is geworden. Tientallen jaren zijn ze allebei hun eigen genadeloze, autonome weg gegaan, hebben ze alleen om elkaar heen gedraaid als het hun van pas kwam en hoefden ze nooit liefde of mededogen te tonen. De komende paar uur zal ze gehoorzaam zijn, beschaafd zijn. Morgen zal ze afscheid van haar moeder nemen."

Halls karakterisering van deze onderkoelde, zelfstandige vrouw is consequent en geloofwaardig. Een vrouw met een afhankelijker, aanhankelijker karakter zou nooit in haar positie geraken. Maar omdat het verhaal alleen vanuit Rachels perspectief wordt verteld, is het af en toe ook jammer dat hier mogelijke conflicten als een kaars uitgaan, simpelweg omdat Rachel er nauwelijks op reageert.

De mensen die tegen de komst van de wolven protesteren bijvoorbeeld, zullen daar hun redenen toe hebben: oprechte angst, anarchie, conservatisme misschien. Maar als lezer kom je niet achter hun emoties. Rachel verdiept zich niet in hen: ze scheept hen consequent af met een wetenschappelijk praatje. Dat past perfect bij haar introverte karakter, maar voor de roman is het jammer. Als lezer verlang je toch naar iets meer drama en innerlijk conflict. Hier en daar een verandering van perspectief zou deze roman net meer schwung hebben gegeven.

Sarah Hall: De komst van de wolven (The Wolf Border) Vert. Wim Scherpenisse. Ambo/Anthos; 406 blz. euro 21,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden