Minder-minderzaak

Wat 'minder' doet met Marokkaanse Nederlanders

Aziz Yagoub Beeld RV

Vandaag doet de rechtbank uitspraak in het proces tegen PVV-leider Geert Wilders. Hoe hebben Marokkaanse Nederlanders het proces beleefd? En wat denken zij van het 'Marokkanenprobleem'?

Wekenlang hielden ze hun gezichten in de plooi, rechters Elianne van Rens, Henk Steenhuis en Sijbrand Krans. Roerloos luisterden ze in de beveiligde rechtszaal op Schiphol, waar het proces tegen Geert Wilders gevoerd werd, naar het degengekletter tussen officier van justitie Wouter Bos en Wilders' advocaat Geert-Jan Knoops. Voorzitter Steenhuis vroeg hooguit af en toe om een pauze.

"Dank u", zei hij droogjes na het vlammende laatste woord van Geert Wilders, die de rechters wegzette als marionetten van de elite. "Heeft u de tekst ook voor de griffier?"

De juridische argumenten, de filosofische vergezichten, het theater: ze dachten er ongetwijfeld het hunne van. Ze lieten het niet blijken. Tot vandaag. Om 11.00 uur komen ze met hun vonnis.

Wilders staat terecht voor twee uitlatingen. Hij zei op 12 maart 2014 op de markt tegen een interviewer van de NOS dat hij 'als het even' kan minder Marokkanen wil. Een week later liet hij zijn aanhangers in een café, daartoe vooraf geïnstrueerd, 'minder minder!' scanderen op zijn vraag of ze 'meer of minder Marokkanen' willen.

Vooral Wilders' optreden in het café zorgde voor een landelijke golf van verontwaardiging, met 6500 aangiften wegens discriminatie. Het OM besloot Wilders te vervolgen voor groepsbelediging en het aanzetten tot haat en discriminatie. De strafeis is hoog: 5000 euro.

Veel werd in de rechtszaal gezegd over Marokkaanse Nederlanders. Zelf kwamen ze niet aan het woord. Hoe is in Marokkaanse kring het proces beleefd? En wat denken Marokkanen eigenlijk van het 'Marokkanenprobleem' dat Wilders zei aan te kaarten? Trouw vroeg het vier Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond:

Geert Wilders in de rechtszaal. Beeld Anp

Aziz Yagoub (36), eigenaar van poppodium Annabel in Rotterdam

Wat viel u op tijdens het proces?
Dat Wilders er zo'n schouwspel van wist te maken. Meesterlijk, vanuit hem bezien. Híj maakte er een politiek proces van. Het verraste me ook hoe kwetsbaar hij zich opstelde. Hij trok echt het martelaarsjasje aan. Ik vroeg me aldoor af: had het nou echt zo'n soap moeten worden? Wilders krijgt alleen maar meer aandacht door dit proces, dat gun ik hem niet.

Wordt hij terecht vervolgd?
Dat wel. Er moet daadkrachtiger worden opgetreden tegen haatzaaien, van wie het ook komt. Nu is het voor iedereen een grijs gebied. Als morgen een of andere gestoorde imam iets roept, daar zijn er ook zat van, moet je die ook meteen berispen. Flikt ie het nog een keer, hup, dan moet hij de cel in. Geert had direct op zijn vingers getikt moeten worden, klaar. Konden we vrolijk verder met z'n allen. Niemand staat boven de wet. Wat moet er gebeuren als Wilders er vandaag mee wegkomt? Dan mag een extreme imam ook tegen jongeren zeggen dat moslims blanke varkens moeten afslachten. Wil je meer of minder blanke varkens? Haha.

Is er een Marokkanenprobleem?
Ja. En ik wil er ook van af. Net als van het Antillianenprobleem. En ik wil ook af van het Turkenprobleem. Iedere etnische groep heeft zijn eigen probleem. Bij Turken stoor ik me eraan dat ze altijd Turks praten, niet Nederlands. Bij Marokkanen steekt één probleem er met kop en schouders bovenuit: jonge mannen tussen 15 en 25 met een gebrek aan een gedegen opvoeding.

Dat is een groep die voortdurend in aanraking komt met de politie. Losse projectielen zijn het. Erger ik me dood aan. Maar doe nu niet alsof álle criminelen Marokkaans zijn. Ik vind dat Wilders had moeten vragen: 'Willen jullie meer of minder criminelen?'.

Aziz Yagoub Beeld Trouw

Fatima Jamai (21), Frans en pedagogiek aan de UvA

Wat viel u op tijdens het proces?
Mensen hadden geen aangifte moeten doen - die opvatting hoorde ik vaak tijdens het proces, in bijvoorbeeld praatprogramma's op televsie zoals 'Pauw'. Dat verbaasde me. Wie zijn de mensen die dat zeggen, om dat te bepalen. Iedereen heeft toch gewoon het recht om dat te doen? Dan mag de rechter bepalen of de daad strafbaar is.

Wordt hij terecht vervolgd?
Mensen zeggen dat je hem beter kunt bestrijden in de politiek of in de media. Ik ben het daar niet mee eens. Politici of journalisten kunnen niet net zo onafhankelijk oordelen als de rechter. Veel mensen willen nu gewoon opheldering: is dit fout, mag het? De tijd is rijp voor duidelijkheid.

Ik denk trouwens dat hij wordt veroordeeld, ik heb de analyses van Gerard Spong gevolgd. Een vrijspraak zou echt een dieptepunt zijn voor dit land.

Is er een Marokkanenprobleem?
De cijfers liegen er niet om. Er zijn heel veel Marokkaanse jongeren die volop actief zijn binnen het criminele circuit. Dat thema moet je kunnen aankaarten, het is de manier waarop Wilders dat doet die niet kan. Hij legt de oorzaak in de etniciteit. Maar het is een spinnenweb van oorzaken, ook sociaaleconomische klasse speelt een rol, dat zit niet in je genen.

Wilders doet alsof Marokkanen al met een bivakmutsje in de wieg liggen. En sowieso: het zijn en blijven Nederlanders, waar moeten ze heen? Het is een probleem van ons allemaal, dat we samen moeten oplossen, hand in hand.

Fatima Jamai (21) Beeld Eigen foto

Nordin Tahboun (23), helpt jongeren aan opleiding of werk

Wat viel u op tijdens het proces?
Dat Wilders goed had nagedacht voor hij die vraag stelde in het café. Dat hij van tevoren had gekeken of het juridisch kon, had ik niet verwacht. Verder vind ik dat Wilders het politiek heel slim heeft aangepakt, door niet op te dagen en dan aan het einde zo'n speech te geven. Hij heeft het heel strategisch gespeeld.

Wordt hij terecht vervolgd?
Ik sta er heel dubbel in. Er moet een tegengeluid komen vanuit de hele samenleving, dat is het enige wat helpt tegen Wilders. Tegelijk zou een veroordeling mij toch houvast geven. Dat het duidelijk is: dit is fout. Tot nu toe komt-ie met alles weg.

De jongeren die ik tegenkom hopen op een veroordeling, ze ervaren het proces als een soort wraak, als iets dat we nu bereikt hebben door massaal aangifte te doen. De strafeis van 5000 euro viel hen overigens tegen. "Dat betaalt-ie makkelijk", riepen ze schamper. "Dat is de helft van zijn maandsalaris."

Is er een Marokkanenprobleem?
Die term is niet goed, dan geef je een hele groep mensen het gevoel tweederangsburgers te zijn. Er is ondertussen zeker een probleem: allochtone jongeren die thuis geen steun krijgen, weinig contacten hebben buiten hun wijk, de taal niet goed spreken, niet weten hoe ze moeten solliciteren, vaak gediscrimineerd worden maar soms wel te snel de racismekaart trekken.

De vraag is: hoe gaan we dit probleem met elkaar, als samenleving, oplossen? Heel hard 'minder' roepen maakt nog niet dat het probleem verdwijnt.

Nordin Tahboun Beeld RV

Azzedine Karrat (29), van de Rotterdamse Essalammoskee

Wat viel u op tijdens het proces?
Dat er echt twee groepen zijn ontstaan: voor of tegen Wilders. En dat die laatste groep groter is dan alleen Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond. Dat was bemoedigend om te merken. Ook Nederlanders van autochtone of andere komaf in mijn omgeving, maar ook breder in het land, voelden zich betrokken bij het proces en spraken zich uit tegen wat Wilders doet.

Wordt hij terecht vervolgd?
Bij Wilders helpt helaas niets anders, met morele opvoeding kom je er bij hem niet. We hadden het fatsoenlijk op kunnen lossen, zonder tussenkomst van de rechter. Dat zou mijn voorkeur hebben gehad.

Iedereen maakt wel eens een fout, Wilders had zijn woorden kunnen intrekken en dan was het klaar. Maar hij nam niets terug, deed eerder het tegenovergestelde. Hij maakte het er zelf naar.

Is er een Marokkanenprobleem?
Tijdens het proces zei Wilders dat 43 procent van de Nederlanders het met hem eens is: ze willen dat er minder criminele Marokkanen zijn. Ik denk dat nog veel méér dat willen, waaronder ook de Marokkaanse Nederlanders. We willen ook geen criminelen van andere groepen. Maar uitzetten? Waarheen? En je mag nooit iedereen over één kam scheren, je moet áltijd onderscheid blijven maken tussen wie het goed en slecht doen.

Ja, veel van onze jongeren zitten in de criminaliteit. Maar er zijn ook heel veel jongeren die het goed doen. Als je alleen op het negatieve inzoomt, creëer je een stigma, waar ook die positieve jongeren onder lijden. Die haken dan ook af. Dat wil je toch niet?

Azzedine Karrat Beeld RV
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden