Wat mag de Kamer nog wél doen?

duimendraaien | De Tweede en Eerste Kamer bepalen deze weken wat controversieel is voor een debat tijdens de formatie en wat niet. Over welke heikele dossiers mag nog gepraat worden?

Heb je als Kamerlid weken campagne gevoerd en ben je helemaal klaar om vol gas de debatten in te vliegen, spreek je in de eerste vergaderingen vooral af waar je het de komende tijd níet over gaat hebben.


Dit is de paradoxale werkelijkheid waar de 150 Kamerleden in deze formatieperiode mee te maken hebben. Toch staat de Tweede Kamer de komende tijd niet helemaal machteloos aan de zijlijn.


Duidelijk is dat de Tweede Kamer de komende tijd niet praat over de klimaatwet van PvdA en GroenLinks. De belastingverdragen met Kenia, Zambia en Malawi staan ook even in de ijskast, net als de plannen voor een tussentijdse toets op middelbare scholen. Een Kamermeerderheid wil die thema's als controversieel bestempelen waarna ze lopende de formatie onbesproken blijven.


Het idee daarachter is dat nieuwe plannen van het nieuwe kabinet moeten komen. De Kamer houdt zich niet altijd aan dat herenakkoord: na de verkiezingen van 2012 bleek er een meerderheid voor een kinderpardon te zijn. De nieuwe Kamer, toekomstige coalitiegenoot PvdA incluis, wachtte de formatie niet af, maar nam op de eerste vergaderdag meteen een motie aan en zette de VVD daarmee voor het blok. Hetzelfde gebeurde in 2006 met het generaal pardon.


Dat zo'n opzetje niet altijd slaagt, bleek deze week toen partijen een grote zak geld probeerden te regelen voor de ouderenzorg. Praktisch alle partijen spraken zich daar in de campagne voor uit, maar bij de stemmingen ontbrak die eensgezindheid. PVV, SP en PvdA boden tegen elkaar op met moties. Geen kreeg steun van de onderhandelende partijen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die sinds de verkiezingen een meerderheid hebben.


Ook voor de demissionaire bewindspersonen is de lijst met controversiële onderwerpen relevant. Belanden al hun voornemens op de plank, dan zit er voor hen de komende maanden weinig anders op dan duimendraaiend op de winkel te passen. In dat licht is het niet zo vreemd dat Ronald Plasterk (PvdA) momenteel twee ministersportefeuilles combineert: die van Binnenlandse Zaken én Wonen en Rijksdienst, van de naar Justitie verhuisde Stef Blok (VVD).


Over één thema dat op de agenda blijft staan, zal het waarnemende kabinet in het bijzonder opgelucht zijn: het Oekraïne-verdrag. Dat blijft bespreekbaar nu de Eerste Kamer door geen enkel thema een streep zet. Daardoor kan de senaat dit heikele dossier in principe voor de zomer afhechten en kan het volgende kabinet met een schone lei beginnen. Vooral voor het CDA, dat met het verdrag in de maag zit, is dat plezierig.


Hoewel demissionaire bewindspersonen geen gevoelige besluiten meer nemen, kan de Kamer het ze nog wel lastig maken. Zo kreeg CDA-minister Gerda Verburg in 2010 een motie van treurnis aan de broek vanwege haar door het ministerie gesponsorde landbouw- en natuurglossy 'Gerda'. 'Persoonsverheerlijking op de kosten van de belastingbetaler', oordeelde de Kamer. In 2006 raakte Rita Verdonk met de eindstreep in zicht een cruciaal deel van haar portefeuille kwijt - asiel - omdat zij de roep om een generaal pardon negeerde.


Het zijn historische voorbeelden die bij iemand als Eric Wiebes (VVD) bekend zullen zijn. De staatssecretaris van financiën heeft nog altijd een paar licht ontvlambare dossiers in handen, zoals de reorganisatie van de Belastingdienst, de belastingafspraken met multinationals en de nieuwe zzp-wet. Duimendraaien zal er voor hem ook in de slotfase niet bij zijn, zeker nu de Tweede Kamer tussen de kennismakingen en werkbezoeken door alle tijd heeft voor deze dossiers.

niet-controversiële onderwerpen

Orgaandonatie


Falende bestuurders in de ouderenzorg


Strafbaar stellen van het ontkennen van volkerenmoord


Verdwijnen van blauwe envelop


Herziening kinder- en partneralimentatie


Bewapening particuliere beveiligers op koopvaardijschepen


Begeleid autorijden voor jongeren tussen 17 en 18 jaar


Rubberkorrels op kunstgrasvelden


Opheffen van de bescherming van kerkgenootschappen tegen strafvervolging

Controversiële onderwerpen

Alles wat met euthanasie en voltooid leven te maken heeft


Alles wat met abortus te maken heeft


Klimaatwet met meetbare milieudoelstellingen


Ouderenzorg en kwaliteit van verpleeghuizen


Belastingaftrek bij giften aan goede doelen


Kweken van embryo's voor onderzoek naar erfelijke ziekten


Acceptatieplicht voor bijzondere scholen


Scheiden zonder tussenkomst van de rechter


Schrappen van het verbod op belediging van het staatshoofd


Ouderparticipatiecrèches

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden