Wat kunnen de teruggestuurde asielzoekers nu nog doen?

Syrische vluchtelingen zitten uit protest op de weg. Ze eisen de opening van de Macedonische grens. Beeld EPA

Vanaf de veerboot de kade op richting een witte registratietent. Vervolgens rechtstreeks naar de gereedstaande bussen. Dat was alles wat de honderden samengestroomde journalisten te zien kregen in de haven van Dikili. In deze Turkse kustplaats kwam gisterochtend de eerste lichting van gedeporteerde migranten vanuit de Griekse eilanden Lesbos en Chois aan: 202 mensen, verdeeld over 3 boten.

Voor velen zal het een bittere ervaring zijn geweest. Duizenden euro's hadden ze gespendeerd voor een enkele reis naar een betere toekomst. Nu waren ze op de weg terug, ieder een kleerkast van de Europese grensbewakingsdienst Frontex naast zich.

De meesten waren afkomstig uit Pakistan en Bangladesh. Slechts twee Syriërs bevonden zich onder hen. Volgens de Griekse autoriteiten ging het in alle gevallen om mensen die ervoor hadden gekozen om geen asiel in Griekenland aan te vragen.

Hoe gaat het nu verder aan Turkse kant? Volgens een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken worden de Syriërs in eerste instantie overgebracht naar een kamp in Osmaniye, op 40 kilometer van de Turks-Syrische grens. Ze mogen vervolgens zelf beslissen of ze daar blijven of zich elders in het land willen vestigen.

Vragen
Slechts een fractie van de Syriërs in Turkije verblijft in kampen. Veel hebben vrienden en familie in grote steden in het westen, zoals Istanbul en Izmir.

Waar de niet-Syriërs naar toe gingen was onduidelijk. Volgens onbevestigde bronnen zijn ze naar Kirklareli gebracht, een stadje tegen de Bulgaarse grens.

Omtrent het lot van de teruggestuurde niet-Syriërs rezen de afgelopen tijd de nodige vragen. Zeker toen Amnesty International onlangs stelde dat een dertigtal Afghanen tegen hun zin door Turkije op het vliegtuig naar Kabul was gezet. De Turkse autoriteiten hebben ontkend dat dit onder dwang gebeurde.

Bezorgdheid
In theorie kunnen de Pakistanen en Bengalen die vandaag in Turkije zijn aangekomen een asielaanvraag doen. Maar de kans op succes is klein want hun landen verkeren niet in oorlog. En als het hun om veiligheid alleen te doen was, hadden ze in Griekenland wel een aanvraag ingediend. Het waarschijnlijkst is dat zij op korte termijn terug naar hun land zullen worden gebracht.

Voor gedeporteerde Afghanen en Irakezen is dat een ander verhaal. In hun land heerst wél oorlog en volgens de Turkse wet hebben zij recht op 'bescherming' en 'assistentie' en kunnen zich wenden tot de UHNCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN.

Ook over het lot van teruggestuurde Syriërs in Turkije heerst bezorgdheid. Dit na een rapport van, opnieuw, Amnesty, dat stelde dat honderden Syriërs naar hun land zouden zijn teruggestuurd. Dit gaat in tegen alle internationale afspraken.

De Turkse autoriteiten ontkenden, maar de berichten sterken critici van de EU-Turkije deal in hun overtuiging dat Turkije geen 'veilig land' is en de deportaties vanuit Griekenland dus onverantwoord zijn.

Meer deportaties
Komende dagen zullen nog eens 200 à 300 mensen naar Turkije worden gedeporteerd - veelal niet-Syriërs. Pas over een paar weken worden grote groepen Syriërs vanuit Griekenland verwacht. De drie boten die vandaag in Dikili aankwamen hebben bovenal een symbolische waarde. Het is de EU en Turkije ernst, is de boodschap, we maken er werk van. Het verhinderde een groep van 47 Pakistanen niet om 's ochtends vroeg vanaf de Turkse kust in een rubberboot koers te zetten naar Lesbos. Ze werden door de Turkse kustwacht uit zee gevist en onder de ogen van de aanwezige journalisten terug de haven in gesleept. Nog zo'n symbool.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden