Wat is literair? Wie het weet mag het zeggen.

Iedereen die romans leest kan vanaf deze week oordelen over die gelezen boeken.

Maar ook over niet-gelezen boeken. Het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis wil zoveel mogelijk meningen over literatuur verzamelen. Onderzoeksleider Karina van Dalen-Oskam vertelt over Het Nationale Lezersonderzoek.

Wat is de bedoeling van deze online enquete?
"Het verzamelen van zoveel mogelijk meningen. Zoveel mogelijk meningen per boek. Er zijn verschillende soorten lezers, dus dat moet wel betekenen dat die ook verschillende verwachtingen hebben van boeken. Of misschien blijkt dat er juist veel overeenkomsten zijn. Deelnemers aan de enquête kunnen aangeven hoe goed of slecht ze een boek vonden en hoe literair of hoe niet literair."

Is het een poging om literaire kwaliteit te meten?
"Wij proberen via een omweg meer te weten te komen over wat mensen literaire kwaliteit vinden. Praten daarover heeft in het verleden niet zo veel geholpen. Misschien geeft deze enquête ons nieuwe inzichten."

Bepalen alleen lezers wat literaire kwaliteit is?
"Er speelt meer mee. Hoe zetten uitgevers een boek in de markt, bijvoorbeeld. Je kunt wel 'literaire thriller' op de cover zetten, of een boek in de winkel op de afdeling literatuur neerleggen, maar ervaart de lezer dat ook zo? Ook daarover hopen we via deze enquête iets wijzer te worden."

Wie meedoet krijgt ook vragen over boeken die ze niet gelezen hebben. Daar kan je toch geen mening over hebben?
"Nou, dat zou nog wel eens tegen kunnen vallen. Er verschijnen duizenden boeken per jaar dus lezers maken daaruit keuzes welke boeken ze wel of niet lezen. Wie kiest vindt dus ook iets van boeken die hij niet is gaan lezen."

Lezers mogen in de enquête iets zeggen over 400 boeken. Waarom juist die 400?
"Wij zijn benieuwd naar iedereen die leest, dus het leek ons wel zo verstandig om de selectie te maken op basis van de verkoop top-100 van het CPNB en de uitleenlijst van de bibliotheken. Zo hebben we de grootste kans op een zo breed mogelijk publiek. Veel deelnemers zijn voor een optimaal resultaat van het onderzoek van belang. Daarom kunnen lezers nog tot aan de zomer op de site terecht."

En dan?
"Dan gaan we met behulp van computers - aan de hand van de uitkomst van de enquête - teksten van boeken vergelijken. De software voor letterkundige analyse moet goeddeels nog ontwikkeld worden dus daar zijn we nog een paar jaar mee bezig."

www.hetnationalelezersonderzoek.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden