Wat is het nut van een EU-wapenembargo?

Archieffoto: een Nederlandse militair in Mali Beeld ANP

Dertien EU-lidstaten dragen bij aan de schending van mensenrechten in Egypte omdat zij het wapenembargo tegen het Noord-Afrikaanse land schenden. Die beschuldiging komt van mensenrechtenorganisatie Amnesty International. Gevolgen heeft deze schending echter niet.

Het wapenembargo is namelijk niet bindend. De Europese Commissie kondigde het embargo af in 2013. De export van 'middelen die gebruikt kunnen worden voor onderdrukking' werd opgeschort. Wat de EU niet duidelijk maakte, was op welke middelen zij doelde. Heeft zo'n niet-bindend, vaag omschreven embargo enig nut?

Wapenexportbeleid EU
Toch wel, zegt wapenhandelexpert Frank Slijper van vredesorganisatie PAX. Volgens hem is een ruime definitie zowel een goede als een slechte zaak. "Goed omdat je dan allerlei soorten wapens en onderdelen onder die definitie kan scharen, slecht omdat EU-lidstaten zelf de definitie mogen interpreteren." Maar welke definitie de lidstaten ook aan het embargo hangen, ze exporteren er niet meer of minder om. "Wapenexport is onlosmakelijk verbonden met buitenlands beleid, en dat is soeverein terrein. Ieder land doet uiteindelijk wat hij wil", zegt Slijper. "Maar een embargo blijft een goede manier om een gezamenlijk standpunt te nemen en druk te leggen op lidstaten."

De huidige vrijblijvendheid van Europese wapenembargo's zal voorlopig niet veranderen, denkt Slijper. "De afgelopen twintig jaar zijn er muizenstapjes genomen. Zo was de wapenhandel twintig jaar geleden in nevelen gehuld, nu moeten lidstaten jaarlijks rapporteren over hun wapenexport." Dit heeft overigens niet geleid tot een daling van de export. "Sterker nog, de laatste jaren zien we zelfs een stijging in het aantal wapens dat geëxporteerd wordt."

Nederland
Nederland komt niet voor in het rapport van Amnesty, omdat de organisatie zich richt op politie en landmacht. Nederland exporteerde vorig jaar echter voor 34 miljoen euro aan wapens naar Egypte. Het ging om materiaal voor de Egyptische marine. De Nederlandse regering schreef dat mensenrechten in Egypte weliswaar ernstig geschonden worden, maar dat deze schending niet plaatsvindt op zee of door de marine. De te exporteren goederen zouden dus niet bijdragen aan mensenrechtenschendingen.



De grootste boosdoeners volgens Amnesty
In 2014 hebben EU-staten 290 licenties afgegeven voor wapenexport naar Egypte, met een waarde van meer dan 6 miljard euro. Bulgarije leverde in datzelfde jaar voor 51 miljoen euro aan kleine wapens, Tsjechië voor 20 miljoen. Frankrijk exporteerde voor 100 miljoen euro torpedo's, bommen en raketten. Italië leverde voor bijna 34 miljoen euro aan kleine wapens en wapenonderdelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden