Het consult

Wat is het beste middel tegen kriebelhoest?

Een slok water kan helpen bij kriebelhoest.Beeld ANP XTRA

Noscapine wordt door de apotheek gezien als goed middel tegen kriebelhoest. Een flesje water ook.

Een lezer weet zich soms geen raad meer met de kriebelhoest die op ongewenste momenten in de keel kruipt. Staat hij bij de bakker, springen de tranen in zijn ogen als er een hoestaanval volgt. Glaasje water, mijnheer? Ja, dat helpt. Voor even. Thuis slikt hij tabletjes met noscapine. Nu hoorde hij dat hij daar een paracetamol bij moet slikken. Dat zou de werking van noscapine versterken zodat de hoest beter kan worden bestreden. Klopt dat?

De brancheorganisatie voor apothekers KNMP heeft een duidelijk antwoord. Nee, dat klopt niet. Paracetamol is een pijnstiller die nauwelijks effect heeft op andere medicijnen, dus ook niet op hoestprikkeldempende pillen.

Van paracetamol wil de lezer nog iets weten. Kun je nu beter met of zonder cafeïne nemen? Cafeïne zou de pijnstillende werking van paracetamol verhogen. Volgens KNMP is dat maar zeer de vraag. "Het nut van de toevoeging van cafeïne om het pijnstillend effect van paracetamol te versterken is nog steeds niet aangetoond", stelt een woordvoerder. "Wel kunnen hierdoor soms bijwerkingen, zoals slapeloosheid, ontstaan. Voor spanningshoofdpijn lijkt het nut wél aangetoond."

Eerste keuze

Maar wat werkt nu het beste tegen kriebelhoest? Noscapine noemt de KNMP het 'middel van eerste keuze'. Dat is zonder recept bij elke drogist en apotheek te koop en is verkrijgbaar in tablet en drankvorm. Er zijn ook andere middelen, zoals codeïne en dextromethorfan. "Maar noscapine geeft ten opzichte van dextromethorfan en codeïne minder bijwerkingen en werkt even goed", aldus de woordvoerder. "Al gaat de voorkeur uit naar een niet-medicamenteuze methode zoals voldoende drinken." Een flesje water voor onderweg kan dus uitkomst bieden als de lezer weer naar de bakker moet.

Kriebelhoest treedt op bij een irritatie van de slijmvliezen in de longen. De longen willen de irritatie tegengaan door iets uit de luchtwegen verwijderen, meestal slijm. Maar bij kriebelhoest is er geen slijm om op te hoesten. Er is dus geen verlichtingsmoment waarop het hoesten stopt.

Volgens KNMP is de meest voorkomende oorzaak van acuut hoesten (klachten die korter dan drie weken duren) een virale of bacteriële luchtweginfectie. De meeste luchtweginfecties gaan vaak vanzelf over binnen een tot drie weken. Duurt het langer, dan is een bezoek aan de huisarts aan te raden.

Hoestprikkeldempende middelen geven signalen af aan de hersenen, aan het deel waar de prikkel wordt opgewekt. Voor de liefhebber: dat deel heet de medulla oblongata. De medicijnen met bijvoorbeeld noscapine verhogen de drempel tot hoesten in dat deel van de hersenen. Hoe dat precies werkt, met welke receptoren, is niet bekend.

Frisse lucht

Een kriebelhoest of droge hoest kan ook andere oorzaken hebben. Roken, droge lucht en stof irriteren de slijmvliezen waardoor de hersenen een hoestprikkel afgeven.

Mocht dat het geval zijn bij de hoestende lezer, dan kan hij dat eenvoudig verhelpen door voor voldoende frisse lucht te zorgen in de woon- en slaapkamer. En op het werk, als hij in een afgesloten ruimte werkt. Roken maakt het er ook niet beter op. Kriebelhoest is een mooie gelegenheid de sigaret voorgoed uit te drukken.

Wat sowieso niet helpt tegen kriebelhoest, wat de oorzaak ook is, is schrapen van de keel. Dat zorgt alleen maar voor meer irritatie van slijmvliezen.

Kriebelhoest of droge hoest kan ook een van de eerste symptomen zijn van griep. Die houdt momenteel al negen weken behoorlijk huis in Nederland, al is de griepepidemie wel over zijn hoogtepunt heen, zo meldt gezondheidsinstituut Nivel deze week.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Lees in ons dossier bijvoorbeeld ook terug wat te doen als je spiraaltje acne oplevert.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden