Wat is er nou zo slecht aan die energiedrankjes?

In een groot glas cola zit evenveel suiker als in energiedrankjes. Zijn die laatste ongezonder?Beeld anp

Aldi en Lidl leggen de verkoop van energiedrankjes aan banden. Dat die ongezond zijn lijkt duidelijk, maar er is meer onderzoek nodig om te kunnen zeggen waarom.

Het drinken van wat blikjes energiedrank met de dood bekopen? Dat gebeurt, heel af en toe. De Wereldgezondheidsorganisatie haalt in haar rapport hierover een 28-jarige Amerikaan aan die een paar uur voor een potje basketbal drie blikjes achterover sloeg. Na een half uurtje spelen lag hij bewusteloos op de grond door een hartaanval. Drie dagen later: dood.

Dit zijn natuurlijk uitzonderingen. Maar merken als Red Bull, Bullit en Monster dragen onmiskenbaar het imago van zeer ongezonde chemische troep. Reden voor supermarkten Aldi en Lidl om de verkoop voor kinderen aan banden te leggen. Is het echt zo ongezond?

Ja, zegt kinderarts Brita de Jong namens de Nederlandse vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK). “We zien steeds vaker kinderen met uiteenlopende klachten die je uiteindelijk kunt wijten aan energiedrank. Ons kinderartsen is duidelijk dat het geen onschuldig drankje is.” Op de polikliniek ziet ze met name rusteloosheid, vermoeidheid en slaapproblemen. Op de eerste hulp steeds vaker jongeren met hartkloppingen en hartritmestoornissen.

Cafeïne

Maar het weinige onderzoek hiernaar is vooral gedaan bij volwassenen, zegt De Jong. Cafeïne lijkt volgens haar de grootste boosdoener. “Die maakt rusteloos, het hart ontspant zich niet goed meer.”

Toch kan een mens per kilo lichaamsgewicht rustig 2,5 milligram van de oppeppende stof aan. In een blikje met de rode stier zit 80 mg, waardoor het voor een kind van meer dan dertig kilo veilig moet zijn er één per dag te drinken.

Boven de dertien jaar mag dat daarom best van het Voedingscentrum. De Jong van de NVK gaat daaroverheen door de drankjes tot 18 jaar te ontraden. Die extra vijf jaar plakt ze erbij omdat juist pubers heel makkelijk aan het spul komen, zegt ze. Ze hebben meer zakgeld en komen vaak niet direct thuis na school, consumpties blijven meer onder de radar. “Kortom, zij drinken vaak veel meer dan dat ene blikje. Ik woonde tussen een mbo-school en een supermarkt in, en elke dag kon ik daar tijdens de lunch hele dozen voor het raam langs zien gaan.”

Tijdelijke oppepper

Pubers voelen ook nog eens minder goed aan wanneer ze moeten stoppen, vervolgt De Jong. “Die tijdelijke oppepper is verleidelijk voor ze. De vraag is of ze de gevolgen voldoende overzien.” Bij alcohol is dat in elk geval niet altijd zo, zegt ze.

En die zeven suikerklontjes die een kind er gemiddeld mee binnenkrijgt? Iedereen weet dat je daar dik van wordt. Minder bekend is dat er in een groot glas cola of sinaasappelsap net zoveel suiker zit. Voor het lichaam is een suikermolecuul uit een glas versgeperste jus evenveel waard als een uit een blikje frisdrank. Het mierzoete beeld dat de energiedrankjes bij veel mensen oproepen lijkt daarmee wat overdreven.

Kan het dan nog zijn dat juist de combinatie van zoveel suiker en cafeïne zo slecht is? Dat ze elkaar versterken in dit ene drankje, als 1 en 1 is 3? Nee, zegt onderzoeker Jeanne de Vries van Wageningen Universiteit. “In theorie is het wat deze twee ingrediënten betreft niet gezonder om een kopje koffie en een glas sinaasappelsap te drinken, in plaats van een glas Red Bull.”

Taurine

Over taurine, het andere stofje dat op al die blikjes staat aangeprezen, heerst nog de meeste onduidelijkheid. Gevaarlijk? Het is een bouwstof van eiwitten die het lichaam ook zelf aanmaakt.

Alleen zit er in de blikjes een veel grotere hoeveelheid. “We weten niet hoe schadelijk dat precies is. Het zou zelfs kunnen dat taurine de effecten van cafeïne op je hart en bloedvaten wat opheft”, zegt De Vries. Maar dat is slechts uitgezocht met dierenstudies.

In vermaard vakblad Nature beschreven onderzoekers nog hoe hun proefratten minder depressief werden wanneer ze wat taurine in hun aderen kregen gespoten. Dat de stof goed is voor hersenen en geheugen leken ze hiermee aan te tonen, maar ook hier geldt dat de mens geen rat is. Zowel arts De Jong als voedingsdeskundige De Vries zeggen dus: méér onderzoek is nodig. Tot die tijd kun je volgens hen het best wat terughoudend zijn met die drankjes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden