Sportief Elftal

Wat is er gebeurd met al die volle voetbalstadions?

Lege stoelen in Arnhem, bij de wedstrijd tussen Vitesse en ADO Den Haag eind september. Beeld ANP Pro Shots

Voetbal blijft ongekend populair, maar de eredivisie kampt met teruglopende bezoekers­aantallen. Hoe komt dat? En hoe kan het tij worden gekeerd?

Er komen steeds minder mensen naar voetbalwedstrijden in de eredivisie. Vorig seizoen liep het aantal bezoekers terug van 5,8 naar 5,7 miljoen, terwijl er in 2016 nog 5,9 miljoen belangstellenden naar de eredivisie kwamen. Vooral (subtop-)clubs als SC Heerenveen, FC Groningen en Vitesse zagen het aantal toeschouwers teruglopen. De daling is ­opmerkelijk. Voetbal is ongekend populair, een voetbalclub en een stadion hebben in zekere zin de plaats van de kerk overgenomen (als plek van verbinding) en Feyenoord werkt juist aan plannen voor een groter stadion.

Hoe komt het dat er steeds minder ­bezoekers naar de eredivisie komen? Heeft het te maken met het (dalende) ­niveau van de competitie? Blijft men liever thuis voor de buis? En doen voetbalclubs wel genoeg om het publiek aan zich te binden? Nee, vindt oud-voetbaltrainer Foppe de Haan. “Voetbalclubs moeten een veel actievere houding aannemen om nieuwe supporters te werven”, stelt hij. Sportmarketeer Bob van Oosterhout ziet een ander probleem: “Hoe ga je de voetbalsport aanpassen zodat hij spectaculair blijft en inspeelt op de veranderende spanningsboog bij jongeren?”

Verschillende speeltijden

Van Oosterhout: “Als de sportieve resultaten tegenvallen, wordt de drang om naar het stadion te gaan minder. Sportief succes speelt zeker een rol bij clubs als SC Heerenveen, FC Groningen en ­Vitesse. Verder heeft het te maken met de ­samenstelling van de eredivisie. Als Roda JC of FC Twente degradeert en ­FC Emmen erbij komt, verlies je zo een paar duizend plaatsen aan capaciteit.”

De Haan: “Ik denk dat de overdaad van voetbal op tv ook een rol speelt. Zeker bij SC Heerenveen, waar over het algemeen een wat ouder publiek komt. Ik denk dat zij, vooral als het kouder wordt, moeite hebben met de verschillende tijden waarop tegenwoordig gespeeld wordt. Vroeger wist je: zaterdagavond om half acht wordt er afgetrapt in het Abe Lenstra-­stadion. Er valt nu geen peil meer op te trekken.”

Van Oosterhout: “FOX Sports is de laatste jaren gegroeid van zo’n zevenhonderdduizend naar 1,3 miljoen abonnee’s. Dat speelt ook mee. Sommige mensen zitten liever thuis op de bank voor hun smart-tv, waar een voor- en nabeschouwing te zien is, de mooiste herhalingen, graphics en interviews met de hoofdrolspelers zijn.”

Spanningsboog

De Haan: “Wat ook meespeelt, is het spel. Dat is de laatste jaren niet spectaculair geweest, wat natuurlijk ook te ­maken heeft met de kwaliteit van de spelers. Daarnaast denk ik dat het besef van spelers – dat je voetbalt voor een publiek – ook minder is geworden. Je moet als voetballer het gevoel hebben: dit is mijn club, dit zijn mijn supporters. Dat zie je niet meer. Spelers verkassen snel van club tegenwoordig. De verkoop van spelers is het bestaansrecht van de clubs ­geworden. Vroeger was zo’n transfersom een extraatje waarvan je een nieuw ­talent kon kopen, nu moet je het gebruiken voor de exploitatie. Daardoor hobbel je steeds verder achteruit.”

Van Oosterhout: “Ik zie een ander probleem. Je ziet dat de spanningsboog van millennials aan het veranderen is. Met name sporten als voetbal, tennis en American Football worstelen hiermee. Voor jongeren duren die sporten gewoon te lang. Als ik mijn dochters meeneem naar het voetbal en er wordt in twee keer 45 minuten niet gescoord, dan vinden ze het een lange zit. Ze willen hoogtepunten zien. Spektakel. Bij Amerikaanse sporten wordt de toeschouwer elke seconde geëntertaind met licht, geluid, spelletjes, dans en ander spektakel. In de eredivisie hebben alleen PSV en Ajax een groot scherm en een led-installatie voor een lichtshow. Dan praat je over slechts twee van de achttien clubs. Feyenoord zegt: onze fans willen geen groot scherm in de Kuip. Hou je dan niet te veel vast aan de vijftig-plusgeneratie, vraag ik me af. Wat dit betreft is er nog een wereld te winnen in de eredivisie.”

De Haan: “Clubs moeten veel actiever zijn om nieuwe supporters te werven. Ga naar scholen, ga naar het bedrijfsleven. In mijn tijd bij Heerenveen kwamen er veertig, vijftig gemeenteambtenaren die voor een laag bedrag naar de thuiswedstrijden konden. Ze werden opgehaald met een bus. Dat vonden ze geweldig. Zo creëer je iets. Veel van hen namen later een seizoenkaart.”

Goede sfeer

Van Oosterhout: “Ik weet dat clubs ­ermee aan de slag zijn. Door de digitalisering kun je beter dan ooit je fans in kaart brengen. Je kunt als club echt een band opbouwen met je supporters. Ook kun je je fans op het juiste moment verleiden om naar het stadion te komen.”

De Haan: “Wat we niet moeten vergeten, is dat supporters en sponsoren aan ­elkaar gekoppeld zijn. Een sponsor is ­gebaat bij een goede sfeer en een mooie ­entourage in het stadion. Als er weinig te beleven is, zal hij zich mogelijk terugtrekken. Het is van alle belang dat de mensen blijven komen.”

Van Oosterhout: “Hoe ga je de voetbalsport aanpassen zodat het spectaculair blijft en inspeelt op de veranderende spanningsboog bij jongeren? In Amerika heeft basketbal de wind mee, omdat die sport kort, snel en spectaculair is en dus makkelijk te vermarkten. In voetbal ligt daar de voornaamste uitdaging.”

In het Sportief Elftal buigen zich per aflevering twee van de elf deskundigen over een actueel sportief vraagstuk. Lees hier meer afleveringen.

Lees ook:

Waarom geven we doping niet vrij?

Wada zet de deur weer open voor Russische atleten. Onwenselijk, vinden critici. Het werkt doping in de hand. Als een dopingvrije sport toch een illusie is, waarom geven we het dan niet gewoon vrij?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden