Wat is alt-right? En wie zijn de white supremacists?

Beeld AFP

De vurige strijd tussen Amerikaanse links en rechts gaat gepaard met jargon dat zelfs voor de president soms onbegrijpelijk is. Een woordenboekje daarom.

“Als je het over alt-right hebt, definieer het dan eens voor me”, daagde Donald Trump maandag een journalist uit, tijdens zijn geruchtmakende persconferentie over de demonstraties, de rellen en de aanslag in Charlottesville.

Hij wachtte het antwoord niet af, maar maakte een verwijt aan de andere kant: “Hoe zit het dan met alt-left?”

In de discussie in de VS buitelen de termen voor linkse en rechtse groepen, extreem of vermeend extreem, over elkaar heen. Daarbij gebruiken links en rechts die woorden vaak ook nog eens met een verschillende bijbetekenis. Een overzicht.

Alt-right

Alt-right, kort voor: alternative right. Bedacht als verzamelnaam voor wie uiterst conservatieve denkbeelden aanhangt, maar niet wil worden verward met gewelddadige extreem-rechtse groepen die in een kwade reuk staan, zoals neonazi’s en de Ku Klux Klan. Evengoed leven bij alt-right ideeën over de superioriteit van het ‘blanke ras’. Omdat er geen organisatie is die alt-rightaanhangers verenigt, wordt de term door links steeds meer gebruikt als aanduiding, en scheldwoord, voor iedereen die extreem-rechts is, waarmee het doel waarvoor de term bedacht werd in feite gemist is.

Alt-left

Bij rechtse media, zoals tv-zender Fox News, in zwang gekomen negatieve verwijzing naar extreem-links, als tegengestelde van alt-right. Maar er zijn geen groepen die zichzelf alt-left noemen. Dat Trump een van de eerste politici was die de term in het openbaar gebruikte, was niet verrassend, het is bekend dat hij een liefhebber is van politieke televisie, en veel kijkt naar Fox News.

Antifa, voluit: antifascisten.

De term stamt uit Europa, maar wordt nu ook bij de Amerikanen bekender. Mensen die opkomen tegen fascisme, en waarvan sommigen vinden dat je daarbij ook geweld kunt gebruiken. Antifa-activisten waren actief tijdens de gebeurtenissen in Charlottesville.

White supremacists

Letterlijk: ‘Blanke beteraars’

Iedereen die vindt dat witte mensen superieur zijn aan mensen van andere ‘rassen’. Meestal vertaald als ‘witte racisten’. De standbeelden van generaals en politici uit zuidelijke staten worden door veel zwarte Amerikanen gezien als herinnering, en verheerlijking, van ‘white supremacy’, zoals in de praktijk gebracht tijdens de slaventijd en de daarop volgende periode van ‘apartheid’ in het Zuiden.

Witte nationalisten

Iedereen die vindt dat witte mensen het recht hebben op een eigen land, al dan niet een nu al bestaand land. Sommigen van hen vinden dat de VS een blank land moeten worden, anderen, ‘blanke separatisten’, zoeken het in een gebied waar ze een nieuw land kunnen oprichten waar ze onder gelijkhuidigen kunnen verkeren.

Liberal

Letterlijk: liberaal, maar in de VS staat het voor ‘links’. In rechtse media en in de mond van conservatieve politici heeft het automatisch connotaties als bemoeizuchtig, voor alle problemen de oplossing bij de overheid zoeken, spilziek, zonder respect voor het (ongeboren) leven en ongelovig. Een tijd lang was het woord daardoor zo besmet, dat zelfs linkse politici het liever niet meer gebruikten, en kozen voor ‘progressief’. De laatste jaren is het weer in de gratie.

Conservatief

Conservatieven vormen in de VS meerdere, elkaar overlappende groepen.

De ‘sociale conservatieven’ willen dat het recht op abortus en het homohuwelijk weer verdwijnt en dat de overheid drugsgebruik en misdaad krachtig bestrijdt. De ‘fiscale conservatieven’ willen vooral een kleine overheid, die zich zo min mogelijk met het dagelijks leven bemoeit, lage belastingen heft en niet meer uitgeeft dan er binnenkomt. Die twee groepen leven politiek samen in de Republikeinse partij, die daarmee conservatief is, maar in programma en beleid nu eens de ene tak en dan weer de andere tak benadrukt.

President Trump deed als kandidaat zijn best om beide takken ter wille te zijn: hoewel hij vroeger Democraat was, en voor het recht op abortus, kwam hij tijdens de campagne in eerste instantie extra streng uit de hoek: ook vrouwen die een abortus ondergaan, zouden gestraft moeten worden. Op fiscaal gebied beloofde hij ook het maximum: een snel einde aan de overheidstekorten.

Aan dat laatste heeft hij nog weinig gedaan, maar de sociale conservatieven kunnen tevreden zijn met de benoeming van een sociaal conservatief lid van het Hooggerechtshof.

Lees ook Ook generaals distantiëren zich van Trump

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden