Wat hulp voor de trombone

Slide Factory, het festival voor iedereen die de schuiftrombone een warm hart toedraagt of er zelf op speelt, houdt zijn vijfde editie in Rotterdam. Iets compacter, maar mét de introductie van de oranje plastic trombone.

En tóch toeteren en schuiven er dit jaar in Rotterdam weer een kleine honderd trombones! Ondanks de malaise heeft het Nieuw Trombone Collectief een divers programma in de steigers weten te zetten, inclusief een paar opvallende vernieuwingen. Iedere twee jaar klonteren internationale trombone-grootheden en trombone-studenten samen in de Rotterdamse Doelen voor dit bijzondere Slide Factory Festival. Nu al voor de vijfde keer.

"Het was wat lastiger dit jaar", vertelt Jörgen van Rijen, solo-trombonist van het Koninklijk Concertgebouworkest en een van de drijvende krachten achter Slide Factory. Van Rijen maakt deel uit van het Nieuw Trombone Collectief, een groep van acht trombonisten die bijna allemaal actief zijn in verschillende Nederlandse orkesten. Van Rijen: "We hebben er harder voor moeten werken om het rond te krijgen. We wisten niet goed hoe de fondsen op onze plannen zouden reageren, of we weer vernieuwend genoeg zouden zijn. Maar het is gelukt, hoewel we ietsje korter zijn dan normaal."

De formule van Slide Factory is even simpel als sterk. Zet gerenommeerde trombonisten bij elkaar, laat hen in diverse samenstellingen optreden in divers repertoire, en koppel ze aan studenten op de Nederlandse conservatoria. Dit jaar kunnen vijftig studenten lessen krijgen. Als tegenprestatie fungeren die studenten allemaal als vrijwilliger bij het festival, en scheuren zij bijvoorbeeld kaartjes bij de concerten.

Is het festival zodoende niet heel erg voor een incrowd-publiek?
"Natuurlijk is het een belangrijk festival voor de eigen doelgroep, maar we bereiken ook zeker de meer algemene muziekliefhebber. We onderscheiden hier de doeners en de luisteraars. Voor die laatsten is er veel te ontdekken. Zo hebben we een concert waarin we de Sacqueboutiers de Toulouse - een ensemble dat op oude trombones speelt - combineren met jazzmusici. Ze spelen elkaars muziek, en dat is niet zo gek omdat barokmuziek en jazz dichter bij elkaar liggen dan je denkt."

Wat maakt de trombone zo leuk?
"Ik was als kind al gegrepen door het instrument. Het is heel veelzijdig - je kunt er heel lyrisch op spelen, bijna alsof je zingt, maar het kan ook heel spectaculair en rauw klinken. Op mijn achtste begon ik er mee. Toen waren mijn armen nog te kort voor alle zeven standen van de schuif, en dus kreeg ik eerst een ventieltrombone. Maar een jaar later waren mijn armen lang genoeg om alle tonen te kunnen spelen.

"Het mag dan een leuk en veelzijdig instrument zijn, maar niet iedereen kent de mogelijkheden. Je moet de trombone wat helpen, en dat is een van de redenen waarom we Slide Factory zijn begonnen. Kijk maar eens naar het repertoire dat er is. We kennen het als orkestinstrument, maar verder? Dus zijn we onze eigen muziek gaan arrangeren, en het festival was de volgende logische stap. Er was meteen veel animo; we hebben een vast publiek opgebouwd. Wij kennen de trombonewereld zo langzamerhand heel goed, dan is het makkelijker om te vragen of men voor een wat lagere gage bij ons wil komen spelen."

Aan het festival is sinds de vorige editie een compositiewedstrijd verbonden. Er kwamen maar liefst zestig stukken binnen. De voorwaarden: het moest muziek voor twee à acht trombones zijn, het mocht twee tot acht minuten duren en niet extreem ingewikkeld zijn.

En kwam daar, behalve kwantiteit, ook kwaliteit uit?
"We hebben al die stukken doorgespeeld en er uiteindelijk vijf uitgekozen. Een vakjury en het publiek bepalen uiteindelijk de winnaar. Alle finale-composities geven we in onze eigen uitgeverij uit. En sinds deze week is onze nieuw app te downloaden. Trombone Wonderland heet die. De filosofie erachter was dat we makkelijk bereikbaar wilden zijn voor ons publiek, dat heel verspreid is. Het distribueren van fysieke cd's is heel lastig. Nu kunnen we de muziek via iTunes aanbieden en kan men het artwork, het boekje bij de cd, gratis via de app downloaden. Er staan filmpjes op, bladmuziek en achtergrondinformatie bij de concerten. En dus kunnen we aan het begin van een concert zeggen: 'Zet je telefoon niet uit, maar op stil, en download de toelichting'. Het is een mooi medium dat we zelf hebben ontwikkeld en waar we steeds dingen aan toe kunnen voegen."

Tijdens het festival wordt een nieuwe versie van de pBone gepresenteerd. De plastic trombone, die twee jaar geleden ontwikkeld werd, was er al in vele kleuren, alleen nog niet in het oranje.

Plastic, is dat bruikbaar materiaal voor een trombone?
"Het is een veel beter instrument dan je zou verwachten. Hij wordt in China gemaakt en kost slechts 145 euro. Voor een goede normale trombone betaal je al gauw tussen de drie- en vijfduizend euro. Bovendien is de schuif van zo'n duur instrument erg kwetsbaar; een klein deukje maakt hem al ongeschikt. Een plastic trombone is uitermate geschikt voor kinderen; je kunt hem bij wijze van spreken zo in de hoek gooien.

"We hebben van de fabrikant vijftig pBones gekregen, en de oranje variant wordt bij ons op het festival gepresenteerd. Op de muziekschool in Rotterdam is mijn collega Mark Boonstra al lessen aan het geven. We mogen de pBones houden en kunnen zo steeds nieuwe projecten opzetten. Het is de bedoeling dat die vijftig pBones-bespelers erbij zijn als alle trombonisten zaterdagmiddag vanaf kwart over vier buiten op het Schouwburgplein gaan spelen. Dat moet een grote, kleurrijke happening worden waaraan ook een jeugdcircus meedoet."

Slide Factory. In de Rotterdamse Doelen zijn vanaf vanmiddag tot en met zondagmiddag optredens, masterclasses en andere activiteiten rondom de trombone. www.slidefactory.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden