Wat heeft Katar in de banlieue te zoeken?

Golfstaat helpt immigranten in Franse achterbuurten die bedrijf willen starten

De voetbalclub Paris Saint-Germain is al in handen van investeerders uit Katar, net als vele luxehotels in Frankrijk. Nu gaat het steenrijke golfstaatje geld steken in jonge ondernemers in achterstandswijken.

Jaya Siby studeerde informatica, maar zijn hart ligt bij de literatuur. Vandaar dat de 28-jarige Fransman van Afrikaanse origine zijn zinnen heeft gezet op iets heel anders: een literair café in Parijs.

Hij heeft marktonderzoek gedaan en een businessplan geschreven. "Je zou het niet denken, maar er zijn maar zes literaire cafés in Parijs", vertelt Siby, die woont in de voorstad Grigny. "Een daarvan is erg exclusief en de kwaliteit en het aanbod van de rest overtuigt niet altijd. Er is ruimte voor iets nieuws."

Voor een lening doet Siby een beroep op een fonds van het emiraat Katar, dat vooral rijk werd met gas. Het fonds wil investeren in ondernemers uit Franse immigrantenwijken met een hoge werkloosheid. Vijftig miljoen euro trekt emir Hamad bin Khalifa al Thani er voor uit.

Maar wat heeft Katar eigenlijk in de banlieue te zoeken? Politici en commentatoren van links tot rechts vinden het erg verdacht dat een fundamentalistisch landje met de omvang van Corsica zich bemoeit met wijken waar veel moslims wonen. De nationaliste Marine Le Pen waarschuwt voor 'een islamistisch paard van Troje'.

De socialistische regering zat ermee in haar maag. Maar net als zijn voorganger Sarkozy is president Hollande blij met de overige activiteiten van Katar, dat Frankrijk heeft uitverkoren als 'strategische partner'. Katar, dat al deelneemt in grote beursgenoteerde bedrijven, is van plan op langere termijn 10 miljard euro te investeren in de Franse economie.

Voor het gevoelige banlieue-dossier werd dan ook een oplossing bedacht. Minister van 'herindustrialisatie' Arnaud Montebourg legde er geld bij, zodat er nu sprake is van een gezamenlijk Frans-Kataars fonds. En het is de bedoeling dat ook de arme delen van het platteland ervan kunnen profiteren.

De advocate Faten Hidri, Française van Maltees-Tunesische komaf, hoopt dat er nu snel een eind komt aan de polemiek. Hidri (30) is een van de initiatiefnemers van het fonds, die zijn verenigd in de Aneld, een club van allochtone lokale politici. "Nooit gedacht dat het tot zoveel herrie zou leiden", verzucht Hidri in haar kantoor in de stad Évry. "Wij zochten alleen maar een oplossing voor een praktisch probleem. Daarna zijn we beschuldigd van van alles en nog wat."

Volgens Hidri is ondernemen extra moeilijk voor jongeren in achterstandswijken. "Banken zijn door de crisis erg voorzichtig en in Frankrijk heb je voor een lening een onderpand nodig, of iemand die garant staat. Dat lukt niet als je ouders arm zijn. Er bestaan stimuleringsfondsen voor het midden- en kleinbedrijf, maar die zijn niet bedoeld voor de kleine bedragen waar het hier om gaat."

Het idee naar Katar te gaan werd geboren tijdens een brainstorm-sessie. Hidri schreef een brief aan de ambassadeur, en daarop volgde een uitnodiging voor een audiëntie bij de Emir. "Ik heb daar onze zaak bepleit, gezegd hoeveel talent er nu is dat onbenut blijft. Daar was de emir gevoelig voor. Ik denk ook dat hij het ziet als een vorm van ethisch ondernemen. Het gaat hier ook niet om geld voor verenigingen of moskeeën - als dat de bedoeling was deed ik er niet aan mee."

'Enkele honderden' businessplannen heeft Hidri nu uit het hele land ontvangen. "Er zit van alles bij, van voorstellen voor een pizzeria en een bar-tabakswinkel tot iemand die zich met het vervoer van gehandicapten wil bezighouden en een kleine studio voor animatiefilms die wil uitbreiden."

Het is te hopen dat een onafhankelijke partij zich nu snel over de plannen kan buigen, zegt Hidri. "Maar het wantrouwen blijft", constateert zij. Zo dringt de politiek aan op toezicht en transparantie en is er zelfs een voorstel voor een parlementaire enquête naar alle investeringen van Katar in Frankrijk. "Door dit soort dingen moeten jongens als Siby nog even wachten."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden