'Wat heb ik te winnen bij echte vader?'

Documentaire toont reactie op tv-programma's waarin kinderen en hun donoren worden verenigd

JADY PETOVIC

"Wat heb je aan de waarheid als je samen geen geschiedenis deelt", antwoordt Daan van Rijssel (31) op de vraag of hij niet nieuwsgierig is naar zijn echte vader. Van Rijssel is verwekt via een anonieme zaaddonor. "Doet u mij maar een lange, blonde, slanke", zei zijn moeder toen ze eind jaren zeventig naar de spermabank ging en haar voorkeur uitsprak voor het uiterlijk van haar toekomstige kind."

Van Rijssel - lang, blond en slank - heeft nooit willen weten wie zijn biologische vader is en hij is ook nooit op zoek gegaan. "Mijn papa is mijn sociale vader (de partner van zijn moeder, red.). Hij heeft mij opgevoed en voor mij gezorgd. Hij heeft mij gemaakt tot wie ik ben."

Frank Evenblij (32), vooral bekend als Jakhals uit het Vara-programma 'De Wereld Draait Door', was altijd gefascineerd door het levensverhaal van zijn beste vriend Daan. Hij maakte er een documentaire over met de titel 'Je papa is je vader niet'. Met de film laat Evenblij een tegengeluid horen als reactie op tv-programma's als 'Wie is mijn vader' en 'DNA Onbekend' waarin kinderen met hun donoren worden verenigd. Evenblij: "Ik wil met het verhaal van Daan laten zien hoe onwetendheid over wie de biologische vader is soms ook goed kan zijn."

Van Rijssel vertelt hoe hij op 6-jarige leeftijd van zijn moeder te horen kreeg dat hij was geboren via een spermadonor omdat de vriend van zijn moeder zich had laten steriliseren. "Ik vond het wel een stoer verhaal. Bijna alle kinderen in de klas hadden gescheiden ouders en zij hadden van alles twee: twee huizen, twee kamers, twee bedden. Ik dacht altijd dat ik bij hen vergeleken maar heel gewoon was, omdat ik twee verliefde ouders had met wie niets aan de hand was. Maar met dat donorverhaal had ik ook iets."

Door niet te weten wie zijn biologische vader is, heeft Van Rijssel er altijd over kunnen fantaseren. "Toen ik klein was bedacht ik dat Bert of Ernie misschien mijn vader was. Later werd het Bruce Springsteen en vervolgens Huub van der Lubbe, de zanger van De Dijk, ook lang, blond en slank." Als hij zou weten wie zijn echte vader is, zou hij er misschien achter komen dat zijn vader een lullig Leids studentje was, zegt Van Rijssel. Of zoals hij het in de documentaire verwoordt: "Na de waarheid valt er nooit meer fantasie op los te laten."

Dat Van Rijssel niet hoeft te weten wie zijn echte vader is, heeft er ook mee te maken dat hij uit een harmonieus gezin komt 'met een mama en een papa'. "Ik kan me voorstellen dat als er geen vader is de drang groter is op zoek te gaan naar je biologische vader."

Evenblij was 16 jaar toen zijn vader, met wie hij een heel goede band had, plotseling overleed. Hij voerde met Van Rijssel, al twintig jaar zijn vriend, lange gesprekken over het thema vader-zoon. "Wat heb je te verliezen als je op zoek gaat naar je vader", vroeg Evenblij zijn vriend. Die antwoordde daarop met: "Wat heb ik te winnen? Mijn papa vertegenwoordigt alles wat een vader moet zijn."

Van Rijssel is inmiddels zelf vader van een zoon van anderhalf en Evenblij krijgt binnenkort een dochter. Dat de rol van de ouder in de eerste vijftien jaar voor een kind cruciaal zijn, daar zijn de vrienden het over eens. Evenblij: "Zie op latere leeftijd van een kind nog maar eens hoe je als donor in die vaderrol moet stappen."

'Je papa is je vader niet' wordt vandaag om 21.00 uur uitgezonden door de Vara op Nederland 3.

Sinds 2004 zijn zaaddonoren niet meer anoniem
Wie is mijn vader? Naar schatting 35.000 tot 40.000 Nederlanders kunnen die vraag niet beantwoorden omdat ze via een anonieme donor zijn verwekt. Sinds juni 2004 mogen zaaddonoren niet meer anoniem zijn. De wet schrijft voor dat kinderen vanaf hun twaalfde jaar recht hebben op fysieke en sociale informatie over hun verwekker. Vanaf zestien jaar kan het kind persoonsgegevens van de donor opvragen en is het mogelijk een ontmoeting tot stand te brengen.

Documentairemaker Frank Evenblij heeft twijfels over de wetgeving omdat hij denkt dat die veel potentiële donoren zal afschrikken. "Ze hebben immers niet meer de garantie dat ze anoniem zullen blijven. Ook is het mogelijk dat mannen zich melden met een verborgen kinderwens. Je kunt je afvragen of dat het juiste motief is om met een donor in zee te gaan."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden