Wat had de zoutman in de mijn te zoeken?

Als je in Iran iemand heel leuk en gevat vindt, kun je tegen die persoon zeggen: to geli banamaki! Jij bent erg 'met zout'. Dat klinkt misschien raar en dat is het ook. Maar je moet bedenken dat zout in dit land positieve connotaties heeft.


Het wordt gezien als iets dat smaak toevoegt, niet alleen aan het eten maar aan het hele leven. Dus een zout persoon is iemand met pit.


In de keuken is er aan zout geen gebrek en dit wordt dan ook rijkelijk en zorgeloos geconsumeerd. Aan risico's op hart- en vaatziekten of nieraandoeningen denkt men niet. Zelfs als een Iraniër een komkommer eet, dient het zoutvaatje daarop losgelaten te worden. Na het bestrooien van één komkommer is het vaatje al vrijwel half leeg. En dan te bedenken dat Iraanse komkommers een heel stuk kleiner zijn dan de Nederlandse.


In Shiraz bestaat zelfs een restaurant dat grotendeels gebouwd is met zout. Dit is niet alleen apart maar volgens de architecten ook bijzonder functioneel; het zout filtert de vervuilde stadslucht. Het verblijf in een zoute omgeving zou helend werken.


Sinds lang vervlogen tijden staat zout immers bekend om zijn ontgiftende werking en de positieve effecten op de luchtwegen. Onder het motto 'hoe meer zout, hoe beter' prijzen Iraniërs zich dan ook zeer gelukkig dat ze in een zoutrijk land wonen.


Deze overvloed aan zout levert soms verrassende zaken op. Niet in het minst voor archeologen. Iran beschikt namelijk over een aantal zogenoemde zoutmannen. In 1993 werd de eerste ontdekt. Mijnwerkers vonden toen in de zoutmijn van Charabad lichamelijke overblijfselen van een man, waaronder een goedbewaard hoofd voorzien van lang haar en een baard en een onderbeen in een leren laars. De man was vermoedelijk zo'n 1700 jaar geleden om het leven gekomen toen een deel van de mijn instortte, wat maar weer aantoont dat een zoutrijke omgeving niet altijd goed voor de gezondheid hoeft te zijn.


Door al het zout dat op hem neerviel, is een deel van zijn lichaam wel goed bewaard gebleven. Een echte zoutmummie dus.


Hierbij mag ook niet onvermeld blijven dat de mummie een gouden oorring droeg, wat deskundigen doet twijfelen aan de theorie dat de zoutman een mijnwerker was. Die waren immers nooit zo rijk.


Wat de man 1700 jaar geleden in die mijn te zoeken had, blijft dus een groot mysterie. Inmiddels hebben het hoofd en het nog steeds in de laars gestoken linkeronderbeen van deze zoutman in elk geval een nieuw onderkomen gevonden in het Nationale museum in Teheran.


In 2004 vond een andere mijnwerker een nieuwe zoutmummie en het jaar erop werden er weer twee gevonden. Kort daarna begonnen Iraanse archeologen samen met Duitse en Britse collega's rond de zoutmijn een groot archeologisch project.


In totaal zijn er nu zes zoutmannen gevonden. Deze term moet overigens niet te letterlijk worden genomen, want er zit ook één zoutvrouw bij. Een zouttiener is eveneens van de partij. Sommige mummies zijn volgens archeologische schattingen 2200 jaar oud.


Uit het wetenschappelijk onderzoek kwamen verschillende zaken naar voren. Zo vond men wormeneitjes in de mummiedarmen, waaruit werd geconcludeerd dat deze personen rauw danwel zeer kort gekookt vlees aten. Doordat de mijn steeds meer veranderde in een archeologische vindplaats, trok het Iraanse ministerie voor mijnbouw en industrie uiteindelijk de vergunning voor de zoutwinning in.


Dit weer tot grote frustratie bij de exploitanten, mijnwerkers en anderen die niet geïnteresseerd zijn in mummiedarmen, maar wel in zout en geld.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden