Wat er tijdens de val gebeurde weet niemand

De Onderzoeksraad voor Veiligheid is stellig in zijn conclusie dat de MH17 is neergehaald met een oude Russische Buk-raket. Russische onderzoekers denken daar heel anders over.

Een kwestie van seconden moet het zijn geweest. De daverende knal waarmee de raketkop uiteenspat op nog geen kubieke meter afstand van de cockpit. Honderden hoogenergetische deeltjes in de vorm van blokjes en vlinderstrikjes die zich door het aluminium en glas boren en de drie piloten op slag doden. Dan de drukgolf die de wanden uiteen laat scheuren, de ijzige kou die naar binnen slaat, het steeds sneller suizen van de lucht, luiken die openbreken, koffers en stoelen die omlaag storten, mensen die vallen.

Om twintig minuten over drie Nederlandse tijd registreert de cockpit voice recorder een geluidspiek die in twintig milliseconden snel naderbij komt. Daarna niks meer. Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur eindigt op donderdag 17 juli 2014 aan het einde van de middag in de velden rond Grabovo, een dorp in het oosten van Oekraïne. Uit de lucht geschoten met een Buk-raket, concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Alle 298 inzittenden, onder wie 193 Nederlanders, komen om het leven.

De Boeing 777-200 met registratiekenmerk 9M-MRD van Malaysia Airlines was om half een op Schiphol opgestegen. Net in het Oekraïnse luchtruim vraagt de bemanning toestemming om licht af te wijken van de uitgezette koers op luchtweg L980 om een onweerswolk te vermijden. Om zeven minuten voor twee komt het toestel binnen bereik van Dnipropetrovsk Radar Control, afgekort Dnipro. De luchtverkeersleiders van Dnipro zullen MH17 begeleiden tot over de grens met de Russische Federatie.

Als het toestel bijna terug is op L980 geeft Dnipro toestemming rechtstreeks verder te vliegen. Het is dan negentien minuten en 49 seconden over drie. MH17 bevestigt dat zeven seconden later. Het is het laatste wat de luchtverkeersleiders uit de Maleisische cockpit horen. Om precies twintig over drie doet Dnipro een nieuwe oproep, die ze in de twee volgende minuten vier keer herhaald. Na twee minuten en vijf seconden verbreekt de luchtverkeersleiding in het Russische Rostov de stilte. Rostov heeft meegeluisterd, maar net als Dnipro kan het de MH17 niet zien op de radar en evenmin horen. Een deel van wat van de MH17 over bleef was gisteren te zien.

In een hangar op luchtmachtbasis Gilze-Rijen zijn de cockpit en de business class van de neergehaalde Boeing nagebouwd door wrakstukken op een frame te monteren. Niet meer dan de contouren van een vliegtuig vol gaatjes van de inslag en verwrongen plaatwerk, zonder neus, vleugels, motoren of staart. Delen daarvan staan in een andere hangar. Is het denkbaar dat de mensen die zich hiermee lieten vervoeren iets hebben meegekregen van de ramp die hen meesleurde in de dood?

De bomdeeltjes moeten luttele seconden na de eerste vergeefse oproep van Dnipro Radar zijn ingeslagen, direct na de geluidspiek op de voicerecorder die om 15.20.03 uur abrupt is gestopt met opnemen. De OVV berekende dat het hooguit anderhalve minuut heeft geduurd voordat het toestel van 33.000 voet, iets meer dan tien kilometer in de lucht, de grond raakte. Vast staat dat die val op de grond niet te overleven was, staat in het rapport. Maar wat gebeurde er tijdens die val?

De inslag was alleen voor de inzittenden van de cockpit direct dodelijk, schrijft de OVV. Passagiers en bemanningsleden zijn vermoedelijk dodelijk gewond geraakt door rondvliegende spullen, de extreme kou, het oorverdovende geluid of de snel afnemende druk, of ze zijn bewusteloos geraakt door het gebrek aan zuurstof, de heftige luchtstroom, het snelle hoogteverlies en mistvorming.

De vondst van een zuurstofmasker om de nek van één inzittende kan niet worden verklaard, zoals de OVV ook niet met zekerheid kan zeggen of inzittenden die een tot anderhalve minuut iets hebben gemerkt. Tjibbe Joustra vertelde de nabestaanden gistermorgen dat de inzittenden zich waarschijnlijk niet realiseerden wat er met hen gebeurde. Zo staat het ook in het rapport. Niets wijst op bewust uitgevoerde handelingen, hooguit op een reflex zoals het omklemmen van een stoelleuning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden