Wat een vervloekte pech, hè?

Verrukkelijke relatieroman over gefnuikte homoseksuele liefde

Cameron weet de verwachtingen van de lezer meesterlijk te bespelen. En heeft ook nog iets te zeggen over het leven

Een Engels landhuis in de jaren vijftig, gestaag vallende regen en de drukkende sfeer van ziekte: daarmee begint Peter Camerons nieuwste roman. De introductie van de bewoners maakt de indruk van een gothic drama compleet. We maken kennis met een aan kanker stervende landlady, haar eenzame, door brandwonden misvormde zoon Clement, de jonge verpleegster Coral - type grijze muis - en een valse huishoudster. Een Jane Eyre-achtig plot lijkt zich te ontvouwen als de in zichzelf gekeerde verpleegster door Clements mismaaktheid heen blijkt te kijken en de man achter de invalide ontdekt.

Maar dan. Cameron zou Cameron niet zijn als hij zijn lezers niet met bizarre plotwendingen of suggestieve zinnen op het verkeerde spoor zette. Ook in zijn zesde roman gebeurt dat weer. Dialogen die bijna clichématig beginnen, blijken opeens informatie te bevatten die je doen opschrikken: wacht even, wat gebeurt hier? Opeens staat het verhaal in een totaal ander licht.

Dat Clemens bijvoorbeeld in de pub met zijn jeugdvriend Robin zit te praten over zijn stervende moeder en de nieuwe verpleegster in huis, valt te verwachten. Maar als hij aankondigt een huwelijk met de verpleegster te overwegen, broeit en gloeit er opeens van alles onder de oppervlakte. Want Clement en Robin blijken ooit een relatie te hebben gehad, die beeindigd is door Clement omdat hij niet uit de kast durfde te komen. Robin is vervolgens getrouwd, maar niet uit liefde: "Ik houd alleen van haar om jou blij te maken. Dat is mijn manier om van jou te houden."

In die ene zin ligt de ongelukkige liefde van vier mensen besloten, en ontvouwt zich een heel nieuw scenario. Hoe kan het huwelijk tussen Clement en de bedeesde, wat passieve Coral nu ooit nog een succes worden?

Maar weer heeft Cameron een dwaalspoor in zijn tekst aangebracht. Weliswaar knalt de verbintenis al voor de huwelijksdag ten einde is, maar niet vanwege Clements homoseksualiteit. De bruid blijkt opeens verdacht te worden van een sadomasochistische moord op een jong meisje en moet hals over kop vluchten om gearresteerd te voorkomen.

Dit is Cameron ten voeten uit. Alle naargeestigheid ten spijt, ontlokt hij zijn lezers een plotseling opborrelende lach: "Wat een vervloekte pech, hè?", zegt de kersverse echtgenoot over zijn rampzalig verlopen trouwdag.

Het zijn natuurlijk niet alleen de bizarre gebeurtenissen die deze roman zo boeiend maken, maar ook de emotionele roerselen van de personages. Zoals van Clement. Hij vecht nergens voor, hij ontloopt problemen. Systematisch onderdrukt hij zijn gevoelens. Naar de kamer van zijn zieke moeder gaan om even bij haar te zitten overweegt hij niet eens: "Wij zijn al heel lang uitgepraat."

De onopvallende Coral heeft een rijker innerlijk leven, maar gelukkiger wordt ze daar ook niet van: "Het was voor haar onverdraaglijk om te genieten van iets wat toch voorbij zou gaan." Wie zo in het leven staat, zal altijd te laag inzetten en zichzelf kansen ontnemen. Dat doet Coral ook: een zwangerschap breekt ze af, een leuke man laat ze lopen, en Clements voorstel opnieuw te beginnen wijst ze van de hand. Maar anders dan Clement zal zij haar zwakte uiteindelijk overwinnen.

Op het eind van het verhaal komt Clement nog even terug op zijn vroegere relatie met Robin. "Robin had natuurlijk van hem gehouden, maar die liefde was niet betamelijk geweest en hij had zich er terecht vanaf gewend. [...] Je kon beter een rustig fatsoenlijk leven leiden dan een nicht zijn in Brighton."

Clement vindt oprecht dat hij de goede keus in het leven heeft gemaakt. Het is Camerons ironische ondertoon die de lezers er nog een laatste keer attent op maakt dat de weg van de minste weerstand, van berusting en van decorum niet per definitie de beste is.

Peter Cameron: Een ongewoon huwelijk (Coral Glynn). Vertaald door Marion Op den Camp. Nieuw Amsterdam, Amsterdam; 222 blz. € 19,95

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden