Wat doet Clinton in Pyongyang?

Vele onderhandelaars hebben hun tanden stukgebeten op Noord-Korea. Het bezoek van oud-president Clinton aan Pyongyang betekent weer een punt voor Kim Jong-il.

De Amerikaanse oud-president Bill Clinton kwam gisterochtend onverwacht aan in Pyongyang, hoofdstad van stalinistisch Noord-Korea.

Officieel was het een privébezoek, waarbij Clinton de gevangengezette Amerikaanse journalistes Euna Lee (36) en Laura Ling (32) beoogde vrij te krijgen. En dat lukte hem ook. Maar niet voor niets meldde het Noord-Koreaanse staatspersbureau dat ook ’s lands belangrijkste onderhandelaar inzake nucleaire kwesties Clinton stond op te wachten.

Dat het tweetal zich in maart op Noord-Koreaans grondgebied bevond en gearresteerd kon worden, was goed nieuws voor het regime van Kim Jong-il. Nadat het duo in juni tot twaalf jaar cel werd veroordeeld, kon Kim met prachtig aas een nieuwe ronde onderhandelingen in.

Dat Clinton opduikt als officieus gezant is vanuit westers oogpunt niet zo vreemd. Hij is tenslotte nog steeds de echtgenoot van minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton. Bovendien werkten de journalisten voor het mediabedrijf van Al Gore, van 1993 tot 2001 Clintons vicepresident.

Maar vanuit Noord-Koreaans perspectief is Clinton de imperialistische leider die in 1994 al toestemming gaf om de nucleaire fabriek in Yongbyon te bombarderen. Volgens Noord-Koreakenner Glyn Ford, van 1984 tot juni dit jaar Europarlementariër, gelooft zowel CIA als KGB dat een kernoorlog in dat jaar nabij was.

Amerikaanse gevechtsvliegtuigen stonden klaar om vanaf het Japanse eiland Okinawa op te stijgen. Pyongyang dreigde daarop om de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul in ’een vuurzee’ te veranderen. Het drama werd destijds afgewend omdat oud-president Jimmy Carter op bezoek ging bij leider Kim Il-sung.

In onderhandelingen later dat jaar beloofden de VS een einde aan het economisch embargo, begin van diplomatieke relaties, bouw van twee lichtwaterreactoren om stroom op te wekken, en olieleveranties.

Op de olie na kwam daar niets van terecht. De VS gingen ervan uit dat het land vanzelf zou desintegreren. CIA-experts dachten in 1997 zelfs dat dat binnen vijf jaar zou gebeuren.

Anno 2009 wijst niets nog op wankelen. Dankzij briljant onderhandelen – een combinatie van dreigen, zich terugtrekken, hulp vragen en toegeven – is de hongersnood van de jaren negentig doorstaan.

Ford meent zelfs dat de VS, met inmiddels George Bush jr. aan het hoofd, Noord-Korea hebben aangezet tot het ontwikkelen van kernwapens. Het land ziet de Amerikanen als bezetters van het Koreaanse schiereiland. Bovendien deelde Bush Noord-Korea in 2002 in bij de ’As van het Kwaad’.

„Van de invasie in Irak in 2003 leerde Noord-Korea dat het probleem eerder is om géén kernwapens te hebben”, aldus Ford in zijn boek ’North Korea on the Brink’. De regenten van het land zijn paranoïde en zien de VS als grote bedreiging. Er zijn inderdaad conservatieve Amerikaanse politici die streven naar andere leiders in Noord-Korea.

In 2005 verklaarde het land officieel dat het een kernwapenland was geworden. Alleen dat kan volgens Pyongyang een Amerikaanse aanval afschrikken. Ondergrondse kernproeven in 2006 en in mei van dit jaar leidden tot Amerikaanse protesten en sancties. Ford merkt op dat de kernmacht technisch nog niet veel voorstelt. „Toch doet Amerika alsof de Noord-Koreaanse dreiging enorm is. Terwijl de VS samenwerken met kernmachten als India en Pakistan, die evenmin het non-proliferatieverdrag hebben getekend.”

Die zogenaamde dreiging past ook goed in het straatje van de Amerikaanse én de Japanse lobby voor betere en duurdere wapensystemen. Bill Clinton kon gisteren niet veel toezeggen. Maar dat Washington zo’n hoge gezant stuurt, is alvast een mooie knieval voor Pyongyang. Die bovendien perfect past in de propaganda van Koreaans goed versus imperialistisch kwaad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden