Wat doen we met een vuurwerk-amputatie?

Eerste hulp Wat moet je doen bij ongelukken met vuurwerk? Veel Nederlan-ders weten het niet. Het Rode Kruis geeft tips.

Het is niet de populairste boodschap aan de vooravond van de jaarwisseling, maar als driekwart van de Nederlanders niet weet wat te doen bij oogletsel door vuurwerk en je instelling heet het Rode Kruis, dan moet je wat.


Daarom komt de hulporganisatie vandaag met een lijstje eerstehulp-tips bij vuurwerkongevallen en maakt daarbij een onderverdeling naar de meest voorkomende verwondingen. Met stip op één staat het letsel aan hand (38 procent) of vingers (19 procent) en bijna één op de vier slachtoffers (23 procent) had vorig jaar oogletsel. In totaal werden er vorig jaar 482 vuurwerkongevallen gemeld. Opvallend is dat driekwart van de Nederlanders zich niet of weinig zorgen maakt zelf verwondingen op te lopen door vuurwerk, terwijl bijna de helft van de vuurwerkslachtoffers omstander is en niet zelf vuurwerk afsteekt.


De belangrijkste tip bij oogletsel door vuurwerk is zo snel mogelijk - als het oog goed intact is en de pupil rond - het oog te spoelen met water. Volgens oogarts Tjeerd de Faber is er eigenlijk sprake van een chemisch letsel. "Buskruit is net als gootsteenontstopper en vreet zich door het oog heen. Daarom zeggen wij: 'kruit moet eruit'. Dus ook bij kruit in het oog moet je spoelen."


Als het oog niet meer intact is en de pupil vervormd, is het belangrijk dat er niet op het oog wordt gedrukt. Ook daar kan de juiste handeling een groot verschil maken. Naast de EHBO-tips voor oogletsel komt het Rode Kruis met tips voor grote huidwonden, geamputeerde lichaamsdelen en brandwonden.

undefined

Oogletsel

Slachtoffer kalmeren.


Leg het slachtoffer neer (houd het hoofd lichtjes achterover).


Laat niet in het oog wrijven.


Druk nooit op het oog (ook niet met een cold pack of zak ijsklontjes).


Bekijk het oog en vraag wat het slachtoffer nog kan zien:


Is het oog NIET intact, is er een vervormde pupil of bloed in het oog zelf: druk niet op het oog. Bel 1-1-2 (of laat bellen). Volg aanwijzingen op van meldkamercentralist. Slachtoffer moet naar een oogarts in het ziekenhuis. Bij eigen vervoer, houd het hoofd achterover.


Is het oog WEL intact, pupil is keurig rond of zit er kruit in het oog: trek het onderste ooglid voorzichtig omlaag, laat omhoogkijken en begin direct met spoelen. Spoel met een rustig straaltje water (druppelend) in het oog. Bel 1-1-2. Blijf spoelen. Volg aanwijzingen op van meldkamercentralist.


Meer info op www.rodekruis.nl

undefined

Huidwonden

Bij een actieve bloeding: oefen druk uit op de wond en bel of laat 1-1-2 bellen.


Laat grote voorwerpen in een wond zitten. Als er weinig risico's zijn (bijvoorbeeld een splinter) mag je voorwerpen wel verwijderen.


Spoel wond schoon met lauw stromend (drink)water.


Als er niet direct schoon water voorhanden is, mag er ook niet-kleurend ontsmettingsmiddel gebruikt worden.


Droog de omgeving van de wond af met schone doek.


Dek de wond af met steriel kompres, snelverband of schone doek.


Dek grote wonden direct af, zonder te spoelen met water.


Neem contact op met de huisarts of huisartsenpost bij grotere of verontreinigde wonden.

undefined

Amputatie

Vraag slachtoffer zelf op wond te drukken (als dat kan).


Bel 1-1-2 of laat bellen.


Zet je telefoon op de luidspreker.


Laat slachtoffer liggen indien er kans is op shock.


Trek wegwerphandschoenen aan (als dat kan).


Oefen druk uit op de wond: met hand, (wond)drukverband of schone doek (theedoek).


Blijf druk uitoefenen tot hulpdiensten zijn gearriveerd. Pak het afgerukte lichaamsdeel in een zak en stop dit in ijswater.

undefined

Brandwonden

Koel zo snel mogelijk minimaal 10 tot 20 minuten met lauw leidingwater.


Verwijder kleding en sieraden als ze niet aan de huid vastkleven. Laat deze anders zitten.


Bel of laat 1-1-2 bellen bij ernstige brandwonden. Zet je telefoon op de luidspreker.


Een lichte brandwond kan je zelf verzorgen; bel de huisarts/huisartsenpost bij kleinere en diepere brandwonden (eventueel met blaren).


Dek brandwonden zo schoon mogelijk af met niet-verklevende verbanden of plastic huishoudfolie of schone plastic zak.


Na het afdekken van de verbrande huid kan eventueel verder gegaan worden met koelen.


Voorkom onderkoeling (koel de brandwond, niet het slachtoffer).

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden