Wat de majesteit mist

De straten van Weert en Thorn kleuren langzaam oranje en rood-wit-blauw. Op 30 april vereert de koninklijke familie de Limburgse stadjes met een bezoek.

Weert heeft meer te bieden dan het historische centrum, waar koningin Beatrix op 30 april haar ronde maakt. De omgeving 'Weerterland' is een goed onderhouden natuurgebied, dat zich kenmerkt door een grote variatie monumentale molens. "Wie aan Hollandse molens denkt, denkt meteen aan Kinderdijk in Zuid Holland", verzucht Vincent van den Berg. "Over het molenerfgoed in Brabant en Limburg is boven de rivieren nauwelijks iets bekend."

Van den Berg is als bestuurslid verbonden aan de Molenstichting Weerterland, die zich bezighoudt met het beheer en behoud van molens in de omgeving. In het Weerterland vindt je geen negentien molens op een paar vierkante meter, zoals bij Kinderdijk. Maar het gebied rond Weert beschikt wel over een grote variatie aan molens, die via speciale fietsroutes aan elkaar verbonden zijn. Het zijn gevarieerde tochten, meent Van den Berg. "De molens in Kinderdijk zijn uitsluitend windmolens, bedoeld om de waterhuishouding in de polder te reguleren. Hier hebben we molens met verschillende modellen en functies." Zo zijn er bijvoorbeeld de beltmolen (op een heuvel), de stellingmolen (met een houten omgang), de standaardmolen (volledig van hout, met een rechthoekige romp) en de watermolen (met een waterrad in plaats van wieken).

Molens zijn monumenten met karakter, vindt Van den Berg. "Vroeger waren ze net zo belangrijk als de kerk en het gemeentehuis." In de vroegere dorpsgemeenschap had de molen een centrale plaats, vertelt hij. Uit de hele omgeving kwamen de boeren er hun graan brengen. Behalve graan brachten ze ook verhalen mee, de molenaar wist precies wat er speelde in de buurt. Zo was de molen een verzamelplaats van nieuwtjes en roddels.

Als fervent molenfan, romantiseert Van den Berg molens wellicht een beetje. Maar voor veel mensen spreken molens erg tot de verbeelding. "Let maar op", zegt Van den Berg. "Als ik de deuren van de molen straks openzet, komen er meteen mensen op af; dagjesmensen die een stuk fietsen of automobilisten die spontaan een stop maken als ze zien dat de molen open is." Wat hebben mensen toch met molens? "Het zit ons Nederlanders in de genen", denkt Van den Berg. "Naast de tulp en de klompen zijn molens hét symbool van Nederland. De molen hoort bij ons, ze kenmerkt het Nederlandse landschap en onze geschiedenis."

"Jongens zijn over het algemeen het meest gefascineerd door de techniek in de molen", vertelt Van der Berg. "Door de tandwielen die precies in elkaar vallen en de molensteen die wel duizend kilo weegt." "Meisjes zijn weer meer geïnteresseerd in het product", gaat hij verder. "Ze voelen aan de verschillende soorten meel en maken opmerkingen over het lawaai van de molen als die draait, en de trillingen die dat veroorzaakt op de houten vloeren in de molen."

"Een draaiende de molen is het behoud van de molen", merkt Van den Berg op. "Door de trillingen in de molen krijgen insecten en houtrot geen kans." Onlangs is de Sint Anna helemaal gerestaureerd, en zij heeft meteen een nieuw verfje gekregen. De deuren van de molen waren altijd al rood-wit-blauw gekleurd, weet Van den Berg. Dat is niet speciaal voor de koningin gedaan.

Naar aanleiding van het koninklijk bezoek heeft hij het verzoek gehad om de molen oranje te schilderen. Dat zou zo leuk zijn voor de koningin als ze op weg van Thorn naar Weert langs komt rijden. Een absurd idee, vindt Van den Berg. De molen is net voor twee ton gerestaureerd, met inleg van 130.000 euro subsidie. "Ik denk dat het Rijk het niet erg op prijs zou stellen, als ik de molen voor de gelegenheid oranje verf." Wel liggen er in de molen al rood-wit-blauwe vlaggetjes klaar, om op Koninginnedag aan de wieken te bevestigen.

Als Weert zo bekend is vanwege haar bijzondere molenlandschap, waarom brengt de koningin dan geen bezoek aan een van de monumentale bouwwerken? "Het plan was dat de koningin tijdens haar bezoek aan de binnenstad de molen Wilhelmus Humbertus aan zou doen", vertelt Van den Berg. Maar de molen verkeert in slechte staat, ze wordt nog gerestaureerd. Het liefst zou de molenstichting haar willen verhullen totdat ze weer piekfijn in orde is. "Beter geen molen dan een slecht visitekaartje", vindt de beheerder.

De molens in het Weerterland zijn beperkt geopend. Op de website van de Molenstichting Weerterland (www.molensinweert.nl), staan de meest actuele openingstijden. De Sint Anna is, net al de meeste andere molens in de omgeving, in ieder geval geopend tijdens de Nederlandse Molendagen in het weekend van 14 en 15 mei.

Kijk voor meer informatie daarover op www.nationalemolendag.nl).

Limburgse vlaai
Een bezoek aan Limburg is niet compleet zonder een stukje vlaai. "Wie eenmaal een echte Limburgse vlaai heeft geproefd, wil nooit meer anders", vertelt Mieke Wulms. Als vlaaiverkoopster bij bakkerij Korsten (Weert) is ze verknocht aan de Limburgse specialiteit, die naar haar zeggen nergens anders in Nederland met dezelfde liefde en expertise bereid wordt.

Weert staat in de omgeving bekend als 'vlaaienstad' en is de uitgelezen plek om wat van de Limburgse lekkernij te proberen. Het plaatsje dankt haar bijnaam aan de enthousiaste verkoopster Anna Maria Hendrikx, in de volksmond ook wel 'Antje van de statie' (van het station) genoemd. Van 1897 tot 1926 verblijdde Antje menig treinreiziger met haar vlaaien, die ze op het perron te koop aanbood. Door Antje raakte de Limburgse vlaai verspreid tot in België en Duitsland. Op het stationsplein in Weert is een standbeeld opgericht van de verkoopster en haar vlaaien.

Route van de koningin
Om 10.00 beginnen de koningin en haar familie hun bezoek in Thorn, waar het gezelschap een kleine wandeling maakt door de stadskern.

De wandeling voert over met maaskeien geplaveide straten langs de vele witte huisjes, de imposante abdijkerk en het 'munthuis', waar in vroeger tijden de vorstin van Thorn haar eigen munt liet slaan. Sinds 1973 is de stadskern van Thorn een 'beschermd stadsgezicht'.

Om 12.00 uur vervolgt hare majesteit haar bezoek aan Limburg in Weert, waar ze via het stadspark en het voormalige kasteel naar de centraal gelegen Korenmarkt loopt. Net als ieder Koninginnedagbezoek, staan eerder de plaatselijke verenigingen dan de cultureel-historische bezienswaardigheden centraal.

In Weert presenteren onder andere de plaatselijke schutterijen zich aan de koningin.

De kapel van Thorn
Wat de koningin niet van Thorn zou mogen missen? Over die vraag hoeven de inwoners niet lang na te denken: de Kapel onder de Linden! Toch is een dergelijk bezoek niet opgenomen in het programma.

De Kapel onder de Linden (1673) ligt zo'n twee kilometer buiten de stadskern. Zowel plaatselijke bewoners als toeristen komen er graag, om te bidden of een kaarsje te branden.

Wie met een omweg richting de kapel wandelt, vindt een aantal veldkapelletjes en een groot kruisbeeld op de route. Ter plaatse is een gids beschikbaar met de cultuurhistorische achtergrond ervan.

In de kleine kapel heerst een intieme sfeer, veel meer dan in de abdijkerk in het centrum. Toch is de kerk ook een bezoek waard, vanwege haar overdadig barokke inrichting. Omwille van veiligheidsredenen zal de koningin er niet naar binnen gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden