‘Wat bij Moorlags Alescon gebeurde is pas erg voor de arbeidsbeperkten’

De Groningse PvdA-politicus William Moorlag wordt beëdigd als lid van de Tweede Kamer, oktober 2017.Beeld ANP

Vakbond FNV was in 2011 akkoord toen sociale werkplaats Alescon besloot arbeidsbeperkten via een zelf opgericht uitzendbureau tegen slechtere arbeidsvoorwaarden te laten werken. Waarom?

“We wisten het niet”, antwoordt FNV-bestuurder Gea Lotterman op de vraag waarom de vakbond tot 2015 nooit klaagde over de constructie die het sociale-werkplaatsbedrijf Alescon gebruikte om arbeidsbeperkten goedkoper in te zetten op de werkplaats. “Ja, de FNV wist van het uitzendbureau, maar niet dat stelselmatig de cao van de sociale werkvoorziening werd ontdoken.”

Lotterman spande vorig jaar een rechtszaak aan tegen Alescon vanwege deze schijnconstructie. PvdA-Kamerlid William Moorlag was daar de afgelopen 2 jaar directeur. De FNV won en Moorlags positie staat ter discussie. “Daar was het mij niet om te doen”, zegt Lotterman. “Kunnen we het alsjeblieft weer hebben over de 400 arbeidsbeperkten die jarenlang benadeeld zijn?”

Inpakwerk

Alescon zegt dat het SW-bedrijf heel transparant was over de werkwijze. In jaarverslagen is inderdaad te lezen dat Alescon zijn best deed zoveel mogelijk mensen regulier te plaatsen. Het bedrijf was trots dat het voorop liep met de grote aantallen ‘begeleid werken’ en de ‘goede contacten met het bedrijfsleven’. Over de uitzendconstructie staat niets.

Lotterman: “Wij stemden in 2011 in met het uitzendbureau, omdat ook wij weten dat werkgevers enorm huiverig zijn voor werknemers van de sociale werkplaats. Die willen ze niet. Wij dachten, net als Alescon, dat een plaatsing bij een reguliere werkgever makkelijker zou worden als deze mensen van een uitzendbureau afkomen. Maar we hadden geen kennis van de enorme aantallen die via het uitzendbureau gewoon op de sociale werkplaats inpakwerk deden.”

De FNV kwam daar pas achter na een melding eind 2015 van een werknemer. Lotterman vertelt dat het enorm veel werk was om uit te pluizen hoe het kon dat sommige werknemers op de sociale werkplaats onder slechtere arbeidsvoorwaarden werkten. Als de FNV het niet wist, waren PvdA-bestuurders dan niet op de hoogte?

“Dat zou best kunnen”, aldus Lotterman. “Alescon was er helemaal niet open in zoals ze beweren. De wethouders van de zes gemeenten (Assen, Midden-Drenthe, Tynaarlo, Hoogeveen, De Wolden, Aa en Hunze, red.) wisten het wel al die jaren. Die hoor je nu niet. Terwijl zij de echte verantwoordelijken zijn. De directeuren van Alescon voerden het uit.”

Aannemen

Wat had Moorlag moeten doen toen hij in 2015 aantrad? “Die mensen alsnog in dienst nemen bij de sociale werkplaats, zoals de rechter nu heeft geoordeeld. Dat deed hij niet. Hij nam kennis van de situatie, hij verdedigde de constructie en wilde er verder eigenlijk niet over praten. De FNV wilde er onderling uitkomen, maar Moorlag wilde niet schikken. We hebben veel gepraat, maar hij was onwrikbaar.”

Alescon zegt dat ze via deze constructie meer mensen hebben kunnen helpen aan werk. Ze wijst naar de suggestie dat cao voor sociale werkplaatsen wel erg royaal is. “Daar kan ik zo boos om worden hè? Die cao is echt niet goudgerand. Dit wordt nu gebruikt als excuus om de cao te ontduiken. Vroeger, toen er nog houtbewerkers werkten op de sociale werkplaats en vaklui in de metaalbewerking die prachtige dingen maakten, verdiende een klein deel van de werknemers 130 procent van het minimumloon. Inmiddels is dat werk bijna overal wegbezuinigd. Er gebeurt op sociale werkplaatsen al jaren niet veel meer dan inpakken, en dat doen die mensen voor het wettelijk minimumloon plus een heel klein beetje.”

Mensen in tranen

Al pratende wordt Lotterman bozer en bozer. “Lolly’s in dozen stoppen, dat doen ze op de sociale werkplaats. En dan ook nog eens voor dumpprijzen. De bedrijven dwingen dat af. De opdrachtgever zegt dat hij anders gewoon naar een ander gaat. De hele maatschappij raakt verrot doordat iedereen aldoor voor een dubbeltje op de eerste rang wil zitten.”

Wat kunnen sociale werkbedrijven daar aan doen? “Als zij de lonen van hun werknemers niet kunnen betalen, moeten de gemeenten gezamenlijk naar het ministerie toe en zeggen dat het zo niet kan. Maar je moet het niet gaan afwentelen op de arbeidsbeperkten, zoals Alescon doet. Ik heb zoveel mensen in tranen bij me gehad. Een politicus in het nauw komt niet in de buurt van wat deze mensen is overkomen. Moorlag was in de positie om het op te lossen en dat heeft hij nagelaten.”

Lees ook: De meningen zijn verdeeld: is Moorlag nog geloofwaardig?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden