TAAL

Wat betekent 'Sinterklaas is niet de Kerstman' precies?

Beeld anp

Sinterklaas is niet de Kerstman. Mee eens, zult u zeggen. Maar wat betekent die zin precies? Daar kun je met een taalfilosoof best een hele avond over doorbomen.

De zin illustreert op een scherpe manier wat betekenis precies is. Het woord 'Sinterklaas' is een naam, en die naam verwijst naar een persoon. Het bijzondere van Sinterklaas is dat die persoon een persoon kan zijn die Sinterklaas speelt (voor de gelovigen ook wel 'hulpsinterklaas' genoemd), maar het is ook mogelijk dat er verwezen wordt naar een historische figuur (ook al is onzeker wie die figuur precies is geweest).

 Bij 'de Kerstman' heb je iets soortgelijks: iemand kan een kerstmanpak aandoen, of je kunt het hebben over een 'echte' figuur, die volgens gelovigen op de Noordpool woont waar hij een speelgoedfabriek met elfenslaafjes uitbaat.

Hoe dan ook, wat betekent nu 'Sinterklaas is niet de Kerstman'? Het kan zijn dat je bedoelt dat de persoon die de rol van Sinterklaas speelt niet dezelfde persoon is als degene die de Kerstman speelt, maar je kunt ook de 'echte' figuren bedoelen (de historische Sinterklaas is niet de fabrieksdirecteur op de Noordpool).

En alsof dat nog niet genoeg is, bestaat er ook nog iets daartussenin. Want je kunt ook bedoelen dat het hele begrip 'Sinterklaas' niet hetzelfde is als het begrip 'de Kerstman'. Dan heb je het niet zozeer over al dan niet historische figuren of toneelspelers, maar over abstracte, culturele begrippen.

Theoretisch heb je met die drie keuzes negen verschillende betekenissen, maar die kwamen vast niet allemaal bij u naar boven toen u de eerste zin van dit stukje las.

Heeft u een taalvraag? Mail dan naar p.a.coppen@let.ru.nl.

Lees ook de eerdere afleveringen van onze taalrubriek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden