Wat betekenen Griekenland en Frankrijk nu voor de euro?

Beeld Thinkstock

In Frankrijk komt voor het eerst in zeventien jaar een socialist aan de macht, in Griekenland is het politieke landschap versnipperd. Wat betekenen deze verschuivingen voor Europa en de euro? Drie vragen en antwoorden.

1. Staat de Europese samenwerking nu op de helling?

De onzekerheid in de eurozone is weer toegenomen, na een relatief rustige periode. Hoe ver wil de nieuwe Franse president Hollande gaan in het aanpassen van de begrotingsregels en hoeveel ruimte krijgt hij van de andere leiders, de Duitse bondskanselier Merkel voorop?

Hollande's eerste buitenlandse bezoek zal aan Berlijn zijn. Voor Merkel en hem wordt het misschien even wennen, maar hun verschillende politieke kleur hoeft geen probleem te zijn. Ten tijde van president Mitterand en bondskanselier Kohl, ook een socialist en een christen-democraat, waren Frankrijk en Duitsland twee handen op een buik.

Griekenland baart Brussel en de nationale hoofdsteden veel meer zorgen. De politieke verdeeldheid is er zo groot dat het lastig wordt om snel een stabiele regering te vormen. Bovendien moet blijken of die nieuwe regering zich wil houden aan de bezuinigingsafspraken die haar voorganger gemaakt heeft met de overige eurolanden en het IMF.

2. Worden de strenge begrotingsregels versoepeld?

De regels zelf staan in Brussel niet ter discussie. Dat het tekort op de begroting niet boven de 3 procent van het bbp mag uitkomen, is door de lidstaten al driemaal plechtig vastgelegd: in het stabiliteitspact voor de euro, in de zes strenge handhavingsregels (het 'six pack'), en in het nieuwe begrotingsverdrag dat Merkel zo graag wilde.

Hollande wil aan dat laatste verdrag groei als doelstelling toevoegen. Nu is iedereen voor economische groei, de vraag is alleen hoe die te bereiken. Door meer te investeren en ­- tijdelijk - hogere tekorten toe te staan, of door te hervormen, zoals met een soepeler ontslagrecht en meer concurrentie?

De Europese Commissie houdt vol dat discipline en groei kunnen samengaan, maar de toon is wel veranderd. De nadruk ligt nu op groei, eurocommissaris Rehn (de 'supercommissaris') zei dit weekeinde dat meer investeringen nodig zijn. Hij kijkt daarbij vooral naar de Europese Investeringsbank.

Voorzitter Barroso van de Europese Commissie schreef in een felicitatiebrief aan Hollande: "Wij hebben duidelijk een gemeenschappelijk doel: de Europese economie weer op gang brengen, om te zorgen voor een duurzame groei die (...) een bron is van nieuwe banen." Daarmee sluit Barroso nauw aan bij uitlatingen van Hollande. Op de volgende EU-top zal de economische groei centraal staan.

3. Moet de supercommissaris voor begrotingen nu alweer een toontje lager zingen?

Rehn liet in december vorig jaar meteen zien dat hij volop gebruik ging maken van zijn nieuwe bevoegdheden, waar juist Nederland zo op aangedrongen had. Vijf landen, waaronder België, werden met een boete bedreigd. Vier landen beloofden direct beterschap, alleen Hongarije lag dwars.

Vrijdag presenteert Rehn nieuwe cijfers over de Europese economie. Wellicht biedt hij dan lidstaten die het erg moeilijk hebben, zoals Spanje, iets meer tijd om hun financiën op orde te brengen. "Het pact is niet dom", aldus Rehn. Maar een algemene versoepeling van de regels lijkt zeer onwaarschijnlijk. Op 30 mei volgen aanbevelingen van Brussel voor alle nationale economieën - dus ook voor Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden