Column

Wat als mijn zoon ooit moet vechten voor zijn land? Ik word misselijk van de gedachte

null Beeld Maartje Geels
Beeld Maartje Geels

Vandaag ging ik met de oudste naar de kapper. In tien minuten werd er korte metten gemaakt met het stugge blonde vogelnest achter op zijn hoofd. 

Zijn kortgeknipte haren liggen nu als een helmpje om zijn schedel. Een klein soldaatje, dacht ik toen hij van de kruk gleed. Een associatie die versterkt werd door zijn spierwitte hemdje en legergroene joggingbroek.

Terwijl we naar huis lopen vraag ik me af, voor het eerst sinds hij bestaat, of hij ooit zal moeten vechten voor zijn land of zijn leven. Ik word misselijk van die gedachte, omdat het me ineens niet onwaarschijnlijk lijkt dat hij een oorlog mee zal maken. En dan bedoel ik niet het soort oorlog dat zich ver buiten ons blikveld afspeelt. Ik vraag me af of hij er goed in zou zijn, vechten. En wat ik hem daar over moet of kan leren.

Ik heb mezelf lange tijd een pacifist genoemd, maar de laatste jaren twijfel ik. Vorige week las ik een interview met schrijfster Arundhati Roy waarin ze vertelt dat diep in de binnenlanden van India dorpen worden platgebrand en boeren worden vermoord en verjaagd om plaats te maken voor mijnbouw. Voor deze mensen, zegt ze, is pacifisme geen optie. Geweldloosheid noemt ze politiek theater, uitsluitend nuttig als er toeschouwers zijn, als je in het licht staat en je beschermd weet door het publieke oog.

Gewoon bang

Ik ging mijn rijtje pacifistische helden af en vreesde dat ze gelijk had. Het is een tactiek die lang niet voor iedereen werkt. Ik dacht terug aan een discussie waarin ik ooit verzeild raakte op de universiteit in de Indiase stad Pune, bolwerk van nationalistische hindoes. Hoe ik daar terechtkwam is een lang verhaal, maar ik stond er op een loeihete oktoberochtend in een stoffig lokaal vol studenten vrede te prediken tot een jonge vrouw in een witte sari me uitlachte. “Jullie Europeanen zijn gewoon bang”, zei ze, “bang om ergens in te geloven, bang om ergens voor te vechten, veel te bang om dood te gaan.” Ik zei dat het verlangen naar vrede niet altijd voortkomt uit angst, waarop ze me scherp aankeek en vroeg wat ik zou doen als ze voor mijn deur stond met een bom om haar middel. Ik mompelde iets over hoop en wist dat ik deze discussie altijd zou verliezen.

Ik hoop dat het haar van mijn zoon snel aangroeit.

Nog even en hij gaat oorlogje spelen. Vrede speel je niet.

Marjolijn van Heemstra is theatermaker en schrijver. Ze onderzoekt hoe ze in de wereld staat sinds ze twee zoons heeft. Reacties naar info@marjolijnvanheemstra.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden