Was Zwarte Haan eerst zwarte hoek?

Nederland kent bijna tachtig plaatsen met een kleur in de naam, van Blauwhuis tot Zwartsluis. Plaatsnamen met een dier daarin, van Arendnest tot Zwanenburg, zijn er drie keer zoveel.


Vrij zeldzaam zijn de plaatsen met én een kleur én een dier in de naam, zoals Grauwe Kat, Roodehaan en Zwartschaap. Daar is er een tiental van, voor het merendeel buurtschappen of gehuchten. Veelal hangen de namen samen met oude uitspanningen, zoals Zwarte Kat aan de Amstel onder Amstelveen en Zwarte Paard op het kruispunt van twee oude wegen boven Tiel.


Een taalprobleem doet zich voor bij Zwarte Haan, een gehucht met een restaurant in de gemeente Het Bildt in Noordwest-Friesland. Daar wordt het Bildts gesproken, een mengtaal van Fries en Zuid-Hollands, met zelfs een officieel woordenboek. Zwarte Haan ligt in een hoek - 'horne' in het Bildts - van twee rond 1700 gebouwde zeedijken, waar veel zwart slik aanspoelde. Zwarte Haan zou dan een verbastering zijn van zwarte hoek. Maar misschien was toch een kroeg - De Zwarte Haan - de naamgever; die wordt al rond 1800 vermeld.


Veel jonger van naam is Witte Paarden, een langgerekt plaatsje langs de weg van Steenwijk naar Wolvega. Op de heidevelden ter plaatse waren in de negentiende eeuw armzalige nederzettingen gevestigd van voornamelijk plaggenhutten. Een daarvan heette Achterbuurt, maar werd ook wel Stopnaaldenbuurt genoemd, omdat vrouwen daar verstelwerk deden voor boeren en veenwerkers uit de omgeving. Uiteindelijk werden die namen op verzoek van de bewoners op 21 oktober 1947 formeel gewijzigd in Witte Paarden, naar een oud café ter plaatse. Het klinkt in ieder geval beter dan Schimmels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden