Review

'Was Jan Mulder ooit voetballer?'

De zomer van de sport begint voor Nederland, hoe Euro2000 ook afloopt, als de voetbalzomer. Met een forse reeks van rechtstreeks uitgezonden wedstrijden op de televisie en de radio. Met een schuin oog op de mogelijkheid dat er tijdens Euro2000 ook enkele wedstrijden niet om aan te zien zullen zijn, een greep uit recent verschenen min of meer toepasselijke voetbalboeken.

Arjan Weenink & Harold de Croon: Het grote EK-lijstenboek. Prometheus, Amsterdam; 159 blz. - fl 17,50

Weenink en De Croon, die eerder alle uitslagen en standen van de eredivisie tussen '56 en '99 in een boek wisten op te schrijven, komen nu met een titel die een buitengewone belofte inhoudt. Want behalve de standaardgegevens over elftallen, toernooien en stadions, die men overal moeiteloos kan vinden, vallen er uiteraard de aardigste en leukste lijsten samen te stellen van alle tot nu toe gehouden toernooien om de Europese titel. Welke vaders en zonen hebben reeds deelgenomen aan het toernooi om het EK, inclusief de voorronden? De 'Panenka' en tien andere opmerkelijke doelpunten. Welke spelregels zijn er sinds het eerste EK van 1960 allemaal veranderd? Om maar een enkel idee te lanceren.

Dat kost natuurlijk wel wat werk. Eerst om de onderwerpen van de lijsten te bedenken en vervolgens om ze te maken. Het is veel simpeler om op basis van een beperkt aantal bronnen even gauw iets samen te stellen waarbij de bronnen hoogst beperkt zijn gehouden en de belofte van de lijsten ook heel erg tegenvalt. Een beetje voetballiefhebber is met behulp van elke voetbalbijlage van de kranten en tijdschriften al een stuk verder geholpen.

Tekenend zal het zijn dat het boek ook de tekst van de volksliederen van Nederland en België bevat. Mij is altijd gezegd dat zelfs de koning der Belgen alleen mee kan neuriën met de Brabançonne, maar dat wel tweetalig. En wat Nederland betreft: in dit boek staan van het Wilhelmus het eerste en het tweede couplet afgedrukt. Maar Bill van Dijk heeft nu al jarenlang voor de aftrap bij een interland echt het eerste en het zesde couplet gezongen. Daarmee is het boek afdoende getekend.

Humberto Tan: Het Surinaamse legioen. Conserve, Schoorl; 240 blz.-fl34,95.

Humberto Tans 'Het Surinaamse legioen' heeft via een kleine omweg natuurlijk alles met Euro2000 te maken: Kluivert, Davids, Reiziger, enzovoort. Maar het gaat vooral over de eerste Surinaamse voetballers in Nederland, over spelers als Humphrey Mijnals, Erwin Sparendam, Michel Kruin, Paul Kogeldans. Eind jaren vijftig kwamen zij naar Nederland waar de profcompetitie juist vorm had gekregen, ook al betekende betaald voetbal dikwijls niet meer dan een premie van vijftien gulden bij een gewonnen wedstrijd en hulp van de voorzitter van de club bij het vinden van een baantje.

De Surinaamse spelers brachten de sambaklanken in het Nederlandse spel dat voornamelijk trekken van een sobere mars vertoonde. De eerste lichting nam sportief en maatschappelijk een aparte positie in. De zwarte spelers waren een bezienswaardigheid en kregen voorspelbaar te maken met racisme. In eerste instantie een goede reden om onbehoorlijk kwaad te worden, in tweede instantie een aanmoediging om alleen maar beter te willen worden.

Tan legt de definitieve doorbraak bij de komst van Gullit naar Haarlem waar trainer Barry Hughes het helemaal in hem zag zitten. In '81 debuteerde Gullit in het Nederlands elftal als vervanger van een andere debutant: Frank Rijkaard. Sportief gesproken kwamen daarna de mooiste jaren voor de in Suriname geboren voetballers -even geheel afgezien van de vliegramp die het Kleurrijk Elftal in 1989 trof.

Het aardigste aan het boek is de toon van Humberto Tan. Hij, in '65 in Paramaribo geboren, poogt zo kaal en journalistiek mogelijk te blijven maar hij schrijft merkbaar niet zonder trots over alles wat al die spelers bereikt hebben en vooral: hij schrijft vanuit de andere kant. Niet de Surinaamse spelers in Nederland zijn de vernieuwing, de Nederlandse maatschappij is nieuw voor de Surinamers die hier arriveren om te voetballen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden