Was Coco Chanel antisemiet of niet?

KLEIS JAGER

Het boek ziet er prachtig uit, wit met zwarte letters en een zwarte streep langs de rand. Precies zoals de beroemde verpakking van een flesje Chanel No 5. De inhoud van 'Sleeping With the Enemy, Coco Chanel's Secret War' belooft ook wat. Volgens auteur Hal Vaughan was Gabrielle Chanel (1883-1971) een nazi-spionne.

Dat haar houding in de Tweede Wereldoorlog op zijn minst ambivalent was wisten we al. Bekend was bijvoorbeeld dat Chanel, die het bracht van straatarm kind uit de provincie tot het symbool van de élégance française, tijdens de bezetting de maîtresse werd van de Duitse diplomaat Hans Günther von Dincklage. Met hem bivakkeerde ze vrijwel de hele oorlog in het Parijse Ritz-hotel dat door het Duitse leger was gevorderd.

Daarbij heeft ze in 1943 bij haar kennis Winston Churchill geprobeerd de zaak van een vrede tussen Engeland en Duitsland te bepleiten. Een jaar later werd ze aangehouden door Franse troepen. Ze dankte haar vrijlating en verbanning naar Zwitserland aan de bemiddeling van Churchill.

Maar nieuw is de bewering van Vaughan dat Coco in 1940 al gerecruteerd werd door de inlichtingendienst van het Derde Rijk als agent F-7124. Von Dincklage, bijgenaamd Spatz, kende ze toen ook al. Ze reisde naar Spanje om geheim agenten te scouten, in de hoop zo haar lievelingsneef uit een Duitse cel te krijgen.

Misschien nog veel explosiever is de claim dat Chanel niet alleen een opportuniste was die de nazi's gebruikte in een zakelijk conflict met de firma Wertheimer, distributeur en voor 90 procent eigenaar van haar parfum No 5. Ze zou Joden grondig hebben gehaat. En allang voordat dit een middel was om de bezetter te plezieren.

De beschuldiging van antisemitisme heeft het merk Chanel, nu geheel eigendom van de Wertheimers, genoodzaakt te reageren. "Als ze echt zo was, had zij het dan geaccepteerd banden aan te knopen met de familie Wertheimer of Joden geduld onder haar vrienden of werkrelaties?"

Chanel geeft wel toe dat het tussen Coco en Wertheimer niet altijd goed ging. "Zoals veel creatieve mensen heeft zij zich er nooit helemaal bij neer kunnen leggen dat zij afstand had gedaan van haar rechten om haar eigen parfums te maken en te verkopen."

Coco zelf heeft altijd ontkend dat zij heeft gecollaboreerd. In 1954 opende zij haar modehuis weer, na aandringen van de Wertheimers. In de jaren zestig bleef ze weigeren haar rokken boven de knie te laten eindigen. Knieën waren lelijk, vond ze.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden