Wapi à vélo

Het nieuwe fietsknooppuntennetwerk in Picardisch Wallonië is niet voor niets genomineerd als fietsroute van het jaar. De highlights liggen dicht bij elkaar en het bier is nooit ver weg.

In een tent op de Grote Markt van Ath jongleert een kok met stomende pannen vol mosselen. Het is een race tegen de klok. Pan van het vuur halen, opschudden en vervolgens racen naar de volgende pan, opschudden... De druk is groot. Tientallen gasten van het café ertegenover wachten op hun lekkernij, die ze straks met dikke Belgische friet en het nodige bier naar binnen werken.

Het friet-met-mosselen-diner betekent hier de afsluiting van de festiviteiten van de Ducasse van Ath, een folkloristisch feest met een historie die teruggaat tot de Middeleeuwen. Een bonte verzameling plaatselijke reuzen danste een week geleden nog op de Athse keien, begeleid door muziek van fanfares en orkesten. Harde knallen betekenen het einde van de festiviteiten rond de Ducasse, boven de binnenstad spat het vuurwerk uiteen. Al trekken de gasten van de cafés rond de markt zich daar weinig van aan. De avond is nog jong. En zo gaat de ducasse, wat zoveel betekent als kermis of volksfeest, informeel nog even door.

Ath, of Aat in het Nederlands, is een van de plaatsen langs het nog jonge fietsknooppuntennetwerk van Picardisch Wallonië, ofwel Wapi. Het is een streek in de provincie Henegouwen waar je als Nederlander niet gauw komt. Toch ligt Wapi op maar een uurtje treinen van Brussel. De grootste toeristische troeven zijn kunststad Tournai (Doornik), de valleien van de Schelde en Dender en de natuurparken van het Pays des Collines en Plaines de l'Escaut. Maar ook Ath mag er zijn. Vanuit het station loop je zo het centrum in, langs de vele historische geveltjes en winkeltjes. De reuzen hebben er zelfs hun eigen museum: La Maison des Géants, ofwel Het Reuzenhuis. Uiteindelijk komt iedere bezoeker uit op de Grote Markt, waar je vanaf terrasjes elke beweging op het marktplein kunt volgen.

Dender

Een pad langs de rivier de Dender leidt me weg uit de stad. Veel groen, uitzichten over het platteland en af toe een bruggetje. Sporadisch krijg ik collega-fietsers in het vizier: racefietsers, een mountainbiker en een enkele recreatieve fietser. Nee, Wallonië staat zeker niet bekend als een fiets'land'. De Walen springen niet zo snel in het zadel. Toch is die houding aan het veranderen. Net als snelwegen auto's aantrekken, zuigen fietsnetwerken fietsers aan. Wie weet hoe druk het hier over twintig jaar zal zijn?

Lessines (Lessen) betekent een breuk met het vlakke landschap langs de rivier. De route loopt omhoog, over klinkertjes naar het kleine centrum. Opeens sta ik voor het Hôpital Notre-Dame à la Rose, het gasthuis O.L. Vrouw met de Roos, dat in 1242 werd gesticht en deel uitmaakt van het 'Uitzonderlijk erfgoed van Wallonië'. Een prachtig gebouw om in rond te dwalen. Binnen liggen messen, zagen en andere medische voorwerpen die in de afgelopen eeuwen werden gebruikt. Maar ook zijn er kunstcollecties te bewonderen en is er een tuin met geneeskrachtige kruiden.

Pays des Collines

Na Lessines gaat het verder over een wirwar van binnenweggetjes in heuvelachtig terrein; het Pays des Collines. Zonder de knooppuntbordjes of gps is er nauwelijks een touw aan die wirwar vast te knopen. Fietsen door het vlakke land langs de Dender was makkelijk, alsof het landschap als een film aan je voorbijtrekt, rijden door het Pays des Collines is als een rit in een rollercoaster. Elektrische ondersteuning brengt hier uitkomst. Dankzij mijn e-bike neem ik zelfs de steilste hellingen met een glimlach, om daarna weer naar beneden te suizen en aan de volgende klim te beginnen.

De rand van een akker fungeert als een basic lunchplek, die een prachtig uitzicht biedt over de omgeving. Verkeer is er hier nauwelijks. Wat boeren rijden rond met landbouwmachines, er zijn bosjes op heuveltoppen en kuddes witte koeien. Kerktorens verraden dorpjes die verscholen in de dalletjes liggen. Dit 'land van de heuvels' heeft onmiskenbaar charme. In 1997 kreeg het de status van natuurpark, wat zoveel betekent dat de overheid het landschap en de tradities wil behouden voor de toekomst.

Ook de nieuwe RAVeL des Collines - een autovrij traject over een voormalige spoorlijn - biedt mooie doorkijkjes op de omgeving. Eenmaal in Ellezelles (Elzele) wacht me een verrassing: een gigantische heks staart me bij de kerk aan. Haar enorme kat staat even verderop. Het moet wel om Quintine gaan, de lokale heks die hier in 1610 zou zijn opgehangen en verbrand. Vreemd genoeg werd ze vele eeuwen later, vanaf 1972, jaarlijks herdacht door in Ellezelles een heksensabbat te organiseren. Ook de brouwerij Brasserie des Légendes sprong op de toegenomen populariteit van de heks in. Ze kreeg haar eigen drankje, het Quintine-bier. Wapi koestert zijn legenden. En mochten die toch in de vergetelheid dreigen te raken, net zoals bij de Ducasse van Ath in de jaren zestig van de vorige eeuw het geval was, dan worden die gewoon nieuw leven ingeblazen.

Kastelen en bier

Wapi à vélo heeft een voordeel; alle highlights liggen vlak bij elkaar. De volgende dag is het heuvelland alweer verwisseld voor een vlakker landschap. In de verte zie ik het kasteel van Beloeil liggen, omringd door een groot park. Klein Belgisch Versailles is de bijnaam van dit monumentale gebouw, dat sinds de 14de eeuw eigendom is van de Prinsen de Ligne. Maar ook de stad Tournai met z'n belfort en kathedraal ligt niet ver weg.

Terug in Ath duiken we, voor we met de trein terugreizen, nog even de stad in. Natuurlijk, ik was bijna vergeten dat Wapi zich graag de titel 'hoofdstad van het bier' toe-eigent. Zo'n honderd ambachtelijke brouwerijen produceren hier talloze bieren. Een Quintine, Goliath, Hercule of een Cuvée des Trolls? We laten de kans niet schieten om de legenden ook in vloeibare vorm te leren kennen.

1600 kilometer

In 2014 zijn in Wapi 7500 markeringen geplaatst. Zo ontstond voor 1600 km aan bewegwijzerde routes. Het netwerk sluit aan op de Vlaamse knooppuntenroutes, de Waalse fietsroutes en de fietsroutes en voies vertes ('groene paden') in Frankrijk. Voor de fietser die de streek niet kent, is het fijnmazige netwerk een uitkomst. Geen saaie doorgaande wegen, maar rustige landweggetjes en 'trage paden' (RAVeL) die je langs de mooiste plekjes voeren. Fietsherstelpunten, fietsverhuurpunten en accommodaties die het 'Fietsers welkom-label' voeren, maken het netwerk helemaal 'af'. Info: www.wapinature.be.

Jaar van de fiets

Voor Wallonië staat het toeristisch jaar 2016 in het teken van de fiets. En daar is op de Fiets & Wandelbeurs alles van te merken. Een recordaantal Waalse provincies en regio's presenteert daar zijn fiets- en wandelmogelijkheden. Naast het fietsnetwerk in Wapi beschikt Wallonië over het Famenne à Vélo-netwerk in de Famennestreek, mtb-routes in de Ardennen en de Vennbahnfietsroute.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden