Wapenstilstand Oekraïne lokte hevige gevechten uit

Oekraïense troepen rond Debaltseve. Beeld ap

Voorafgaand aan een bestand in Oekraïne dat afgelopen nacht om twaalf uur is ingegaan, is gisteren nog zwaar gevochten in het oosten van Oekraïne. In een toespraak om middernacht zaterdagavond beval Porosjenko zijn troepen het vuren te staken.

Het staakt-het-vuren in Oost-Oekraïne is onderdeel van het akkoord van Minsk dat donderdag werd gesloten. Maar beide partijen hebben de afgelopen dagen nog zoveel mogelijk grondgebied geprobeerd te veroveren.

Rond de strategische plaats Debaltseve ten oosten van het rebellenbolwerk Donetsk waren zaterdag en de voorgaande dagen zware vuurgevechten tussen het Oekraïense leger en de pro-Russische separatisten. Kort na het ingaan van de wapenstilstand meldden getuigen dat het bij Donetsk plotseling stil is geworden en dat de beschietingen zijn opgehouden. Ook rond Debaltseve zou het stil zijn.

De situatie rond Debaltseve is precair. Duizenden Oekraïense militairen proberen het gebied in handen te houden, maar worden van drie kanten belaagd door de separatistische troepen. Debaltseve is strategisch belangrijk voor beide partijen. Het is een knooppunt van wegen en spoorlijnen dat tussen de rebellenhoofdsteden Donetsk en Loegansk in ligt.

'Omsingeld'
De rebellen zeggen dat de Oekraïeners inmiddels volledig omsingeld zijn, maar Kiev ontkent dit. De enige toegangsweg naar gebied dat onder controle staat van het Oekraïense leger lag wel voortdurend onder artillerievuur van de rebellen. De separatisten hebben pamfletten verspreid waarop de Oekraïense militairen worden opgeroepen zich over te geven.

Verslaggevers van persbureau AP meldden zaterdagochtend zware beschietingen in het plaatsje Svitlodarsk, langs de toegangsweg, zo'n twintig kilometer ten noordoosten van Debaltseve. Ook zagen ze grote hoeveelheden pantservoertuigen en raketlanceerinstallaties.

Verslaggevers van Reuters meldden bij een controlepost van de rebellen dat er vrijwel onafgebroken granaten werden afgeschoten. Bij het checkpoint zagen zij professionele uitziende militairen, tanks en pantservoertuigen. Een van de rebellen zei desgevraagd dat het 'gasten uit Rusland' waren.

Russische artillerie
Het Westen beschuldigt Rusland ervan militairen en materieel aan de rebellen te leveren en zegt daarvoor overweldigend bewijs te hebben, maar Moskou ontkent dit. De Amerikaanse ambassadeur in Kiev, Geoffrey Pyatt, twitterde zaterdag een satellietfoto van een plaats in de buurt van Debaltseve waarop volgens hem duidelijk Russische artilleriestukken te zien zijn.

Ook de havenstad Marioepol werd zaterdagochtend zwaar bestookt. Het is niet duidelijk hoeveel slachtoffers daarbij zijn gevallen. Marioepol ligt aan de Zee van Azov en de vrees is dat de separatisten van plan zijn de stad in te nemen, om zo een landverbinding van Rusland naar het de Krim tot stand te brengen. Het Oekraïense schiereiland is vorig jaar april door Rusland geannexeerd.

Door Rusland gesteunde separatisten in de buurt van Debaltseve. Beeld ap

De Oekraïense president Porosjenko zei vrijdagavond dat de zware gevechten de wapenstilstand 'in groot gevaar' brengen. 'Na Minsk heeft Rusland zijn offensieve operaties helaas geïntensiveerd", zei hij. Het Oekraïense leger meldde dat Rusland nog voortdurend versterkingen de grens over stuurt.

'Tegen geest van Minsk'
In de VS zei een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken dat Rusland aan de grens met Oekraïne een nieuwe lading wapens klaar heeft staan voor de rebellen. "Dit is duidelijk in tegenspraak met de geest van het akkoord van Minsk", aldus Jen Psaki.

Het parlement van de pro-Russische separatisten in de zelfverklaarde 'volksrepubliek' Donetsk heeft ingestemd met het akkoord van Minsk. De onderhandelaar van de rebellen Denis Poesjilin zei dat er een werkgroep is opgezet die moet toezien op de uitvoering van het akkoord dat de leiders van Oekraïne, Rusland, Frankrijk en Duitsland afgelopen donderdag in de Wit-Russische hoofdstad sloten.

Poesjilin dreigde ook dat de rebellen 'passende maatregelen' zullen nemen als Oekraïne zich niet aan de afspraken houdt. Separatistenleider Edoeard Basoerin waarschuwde daar eerder vanochtend ook voor.

Zo'n honderd meter van het huis van rebellenleider Aleksandr Zachartsjenko in Donetsk was zaterdag een grote explosie, vermoedelijk een mortiergranaat die insloeg. Twee mensen zijn omgekomen. De leider was op dat moment zelf in een auto nabij het huis, terwijl journalisten in de woning aan het wachten waren op een persconferentie, meldden Russische media.

Vertegenwoordiger van de pro-Russische separatisten in Donetsk, Denis Poesjilin. Beeld reuters
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden