Wapens zwijgen in oosten van Oekraïne

Obama twijfelt aan houdbaarheid bestand, Navo verhoogt paraatheid

Hoe houdbaar de wapenstilstand is, zal moeten blijken, maar voorlopig lijkt het rustig te zijn geworden in het oosten van Oekraïne. Gistermiddag werd een staakt-het-vuren van kracht, waarover pro-Russische rebellen en de Oekraïense regering eerder op de dag overeenstemming hadden bereikt tijdens overleg in de Wit-Russische stad Minsk.

"Het menselijk leven is van de grootst mogelijke waarde. We moeten alles wat mogelijk en onmogelijk is doen om een eind te maken aan het bloedvergieten en het lijden van de bevolking", aldus Oekraïens president Petro Porosjenko in een verklaring vanuit Wales, waar hij de door de ontwikkelingen in Oekraïne gedomineerde Navo-top bijwoonde.

Behalve een wapenstilstand werd ook afgesproken dat alle zware wapens uit het gebied worden weggehaald, dat er een gevangenenruil komt en dat humanitaire hulp in het gebied wordt toegelaten. Waar niet over werd gesproken is de status van het gebied rond de steden Donetsk en Loegansk, waar opstandelingen hun eigen volksrepublieken hebben uitgeroepen.

Volgens de Amerikaanse president Barack Obama is de wapenstilstand een direct gevolg van de sancties die VS en EU eerder tegen Moskou hebben ingesteld. Hij zei hoopvol te willen zijn over het bestand, maar uitte tegelijkertijd zijn twijfels. In een toespraak aan het eind van de Navo-top drong hij erop aan de druk op de ketel te houden en nieuwe sancties voor te bereiden tegen Rusland. De EU zei eerder deze week daar al mee bezig te zijn.

In Wales werden ook stappen gezet om Rusland militair onder druk te kunnen zetten. Het bondgenootschap gaat haar paraatheid verhogen en komt met een supersnelle interventiemacht, waaraan ook Nederland met zo'n 200 man gaat meedoen. Deze moet bij conflicten binnen enkele dagen inzetbaar zijn. Ook zullen meer militairen uit andere Navo-landen vaker tijdelijk worden gestationeerd in bijvoorbeeld Polen of de Baltische staten. Van de permanente stationering daar komt het echter niet, hoewel deze landen daarop wel hadden aangedrongen.

Rusland toonde zich gisteren echter toch zeer verbolgen over het verloop van de Navo-top. De retoriek doet denken aan die tijdens de Koude Oorlog, liet de Russische gezant bij het bondgenootschap weten. En de beslissing om meer aanwezig te zijn in de Zwarte Zee en Baltische Zee is volgens Moskou een destabiliserende factor.

Navo bereid om tegen IS te strijden

De Navo staat klaar om te helpen bij de strijd tegen de Islamitische Staat (IS) in Irak. Dat verklaarde secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen na afloop van de top in Wales. Een verzoek van de regering in Bagdad is in Brussel echter nog niet op de mat gevallen. De Amerikaanse president Barack Obama en de Britse premier David Cameron drongen er bij hun bondgenoten op aan een internationale coalitie te vormen om IS te verslaan. De twee bewindslieden overlegden onder meer met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan en de Franse president François Hollande. Volgens de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry is het de bedoeling dat er voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, later deze maand, een strijdplan klaarligt. Hij sloot daarbij overigens nadrukkelijk uit dat er grondtroepen naar Irak zouden worden gestuurd. "Het lijkt me duidelijk dat de rode lijn voor iedereen die hier aanwezig is: geen troepen op de grond."

Nederland heeft voorlopig geen plannen om mee te doen aan eventuele militaire acties. Het zal wel wapens van andere landen naar Noord-Irak vervoeren en stuurde eerder al scherfvesten en helmen naar de Koerden, die vechten tegen IS.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden