'Wapens in konvooi? Poetin is niet dom'

Het Russische konvooi met hulpgoederen voor Oost-Oekraïne. Beeld anp

Hij begrijpt de angst voor een Russische interventie wel. "In augustus is het Russische leger op z'n best. De militairen hebben er dan een jaar training op zitten. De oorlog in Georgië begon ook in augustus", zegt Mark Galeotti door de telefoon vanuit de VS. Hij is als hoogleraar verbonden aan New York University en expert op het gebied van Russische veiligheidsdiensten.

De angst dat Rusland binnen afzienbare tijd Oekraïne binnenvalt, is deze week in het Westen weer springlevend. Dinsdag vertrokken vanuit een militaire basis in Moskou 280 witte vrachtwagens vol hulpgoederen bestuurd door militairen richting Oekraïne.

Volgens Kiev is het een dekmantel van Poetin. Dit is de opmars voor een Russische interventie, zegt de Oekraïense regering, die gisteren liet weten dat 'geen enkel humanitair konvooi' van de 'cynische agressor' zal worden toegelaten.

"Zo'n gekke gedachte is dat niet", zegt Galeotti, hoewel de hoogleraar wel wat kanttekeningen plaatst. "Het konvooi gebruikt Poetin ook voor zijn binnenlandse politiek. De Russen leven erg mee met de inwoners van de Donbass (regio in Oost-Oekraïne, red.). Ik was laatst in Moskou en zag verschillende inzamelingsacties. Poetin weet dat hij voor deze mensen iets moet doen."

Ook het feit dat de Russen zo'n konvooi op eigen houtje organiseren zonder samen te werken met het Rode Kruis, kan Galeotti wel verklaren. Volgens de standaardprocedures vraagt het land waar het conflict plaatsvindt om hulp. "Maar de regering in Kiev heeft er niet zoveel belang bij om de separatisten in het oosten van het land te hulp te schieten. Dat Rusland niet wacht op het Rode Kruis, is dus wel begrijpelijk."

Politiek signaal
Los van deze kanttekeningen, denkt Galeotti dat Poetin ook een politiek signaal af wil geven met dit konvooi. Dat de Russische vrachtwagen wapens bevatten, gelooft de hoogleraar niet. "Zo dom is Poetin niet." Wel denkt hij dat de Russische president er alles aan doet om de separatisten in het oosten te steunen. "Ik kan me voorstellen dat hij wat militairen achterlaat die meevechten met de separatisten. Ook kan Rusland het konvooi inzetten om bepaalde mensen het land uit te smokkelen."

Maar van een voorop gezet plan is volgens Galeotti geen sprake. "Poetin is een pragmaticus. Hij duwt, provoceert en besluit op het laatste moment pas wat hij doet." Daarom vindt de hoogleraar het moeilijk te voorspellen of Rusland binnen afzienbare tijd militair ingrijpt.

De oude en nieuwe Poetin
Er zijn wel wat ontwikkelingen die hem beangstigen. De hoogleraar ziet een verandering in het beleid van de Russische president ten opzichte van zijn eerdere regeerperiodes. Hij spreekt over de oude en de nieuwe Poetin. "De oude Poetin provoceerde, maar liet de situatie net niet escaleren. Zijn toenmalige adviseurs hadden in het Westen gestudeerd en wisten wanneer de Russische president te ver ging."

De nieuwe Poetin pakt het anders aan. "In de eerste plaats heeft hij zich omringd met mensen die niet of nauwelijks buiten Rusland komen. En de man heeft zich als doel gesteld een erfenis achter te laten, Rusland moet een belangrijke politieke macht worden in de Euraziatische regio. Die droom lijkt ver weg. Sterker nog, Poetin wordt steeds verder in het nauw gedreven. Dat maakt de situatie ook zo gevaarlijk. Hij heeft alle hoop gevestigd op een Russisch Oekraïne. De separatisten vertegenwoordigen die hoop. Hoe hij de rebellen te hulp zal schieten, weet ik niet. Maar één ding is duidelijk: hij zal hen nooit laten vallen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden