Wanneer sloeg die flexibiliseringswoede toe?

In april 1996 presenteerde minister Ad Melkert van sociale zaken de nota 'Flexibiliteit en Zekerheid' aan de Tweede Kamer. Nederland moest economisch wendbaarder worden en daarbij zou een flexibelere arbeidsmarkt kunnen helpen, was zijn visie. Was die nota het begin van de flexibiliseringsgolf op de arbeidsmarkt? Dat is niet te zeggen, stelt Bas ter Weel, directeur van het SEO Economisch Onderzoek.

Waarom niet?

"De effectiviteit van al die wetten en regelingen die daaruit volgden, moet dan worden aangetoond. Neem de zelfstandigenaftrek die in 2001 werd ingevoerd. We weten dat die regeling is gebruikt. We weten dat het aantal zelfstandigen is toegenomen. Maar aantonen dat de toename het gevolg is van die aftrek kunnen we niet. Hetzelfde geldt voor de startersaftrek en andere fiscale regelingen. Ik denk dat het goed is dat daarnaar onderzoek wordt gedaan."

Is überhaupt te zeggen welk beleid heeft gezorgd voor de flexibilisering van de arbeidsmarkt?

"Niet direct. Dan moet je een experiment doen: beleid A voeren we uit in de provincie Overijssel en beleid B in de provincie Utrecht. We zetten er een hek omheen en kijken wat er gebeurt. Maar zo werkt dat niet."

Toch concludeert het CPB dat beleid een voorname reden is van die flexibilisering.

"Wat het CPB heeft gedaan, is kijken naar de ontwikkelingen in een aantal landen die op ons lijken en een ander beleid hebben. Dan zie je dat de toename van flexibele contracten in Nederland sterker is dan elders. Als je geen verschillen in de economische structuur ziet, dan lijkt de conclusie dat de spelregels die de politici stellen op de arbeidsmarkt daarbij een rol spelen. Dan nog is de vraag welke spelregel zorgt voorwelk effect. Is dat zo'n zelfstandigenaftrek? Of is dat de strenge ontslagbescherming van vaste krachten? Ik denk dat laatste, want die is voor werkgevers vrij duur."

Kan het ook zijn dat de werkgever onvoldoende verantwoordelijkheid neemt?

"Ik denk dat werkgevers het beste voorhebben met hun werknemers. Maar de risico's die je loopt als de werknemer wat overkomt, zijn vrij eenzijdig belegd. Werkgevers gaan dan op zoek naar alternatieven."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden