Wanneer is een kind te oud voor Sint-Maarten?

null Beeld AD
Beeld AD

Waarschijnlijk gaat vanavond ook bij u de bel. Vanavond is het Sint-Maarten, en dus trekken zingende kinderen met hun lampions langs de deuren. Een echt kinderfeest, maar ook veel pubers zijn niet vies van het snoep dat uitgedeeld wordt. Elk kind moet zijn lampion ooit aan de wilgen hangen. Maar op welke leeftijd?

Het kan zomaar een scène zijn die zich afspeelt bij de voordeur van één van de duizenden mensen die vanavond Sint-Maartensvierders langs huis krijgen. Een clubje oudere kinderen belt aan. Hun leeftijden variëren van elf tot dertien jaar oud. De bewoner van het huis reageert verrast. Tijdens het kinderfeest komt meestal klein grut aan de deur. 'Zijn jullie niet wat te oud om Sint-Maarten te vieren?'

Afscheid

Ook veel ouders van adolescenten worstelen jaarlijks met die vraag. Hun kinderen vinden het blijkbaar nog steeds leuk mee te doen aan het kinderfeest. Maar wanneer zijn zij 'te oud' om langs de deuren te gaan? Dat is voor elk kind anders, zegt opvoedkundige Marina van der Wal. Maar de periode waarin die oudere kinderen zich vaak bevinden, de overgangsfase van groep acht naar de brugklas, is volgens de opvoedkundige wel hét moment om afscheid te nemen van de kindertijd. En dus ook van Sint-Maarten.

"Sint-Maarten is meer iets voor basisschoolkinderen", zegt Van der Wal. "Die maken hun eigen lampionnetje, zingen de traditionele liedjes. De kinderen die zich in die overgangsfase bevinden (kinderen van tien tot dertien jaar oud, red.), zie je vaak wat brutaler worden. De inhoud van de liedjes die ze zingen wordt wat grover, bijvoorbeeld, of ze proberen hun ouders voor schut te zetten."

Rappen

Elk jaar zegt de opvoedkundige een tweestrijd te zien bij de achtstegroepers en middelbare scholieren die nog Sint-Maarten vieren. "Aan de ene kant willen ze kind zijn en al dat snoep binnenhalen. Anderzijds schamen ze zich ook een beetje. Omdat ze liedjes staan te zingen en het gevoel hebben aan het bedelen te zijn. Voor de oudere kinderen wordt het dan wat ongemakkelijk. Ze zijn tussen servet en tafellaken."

Ouders van, bijvoorbeeld, een veertienjarige die nog steeds langs de deuren gaat met Sint-Maarten kunnen hem daar volgens Van der Wal best op aanspreken. Maar met respect en niet te expliciet, ook al zou het op die leeftijd volgens Van der Wal eigenlijk niet meer moeten. "Vraag wat hem drijft nog steeds mee te willen doen en stel regels op. Over wat mag en met wie hij meegaat. Benader het vooral niet te serieus. Als een ouder kind graag nog langs de deuren wil, laat hem dan bijvoorbeeld rappen in plaats van een liedje te zingen."

Wat is Sint-Maarten?

Het feest van Sint-Maarten gedenkt de naamdag van de heilige Martinus van Tours. Martinus werd in 316 geboren in Hongarije en diende in het Romeinse leger alvorens hij het klooster inging en uiteindelijk bisschop van Tours werd. Gedurende zijn leven toonde hij zich begaan met het lot van de armen. Het beroemdste voorbeeld daarvan is het verhaal waarin Martinus, toen nog als soldaat, een arme man zag in de Franse stad Amiens. Bekommert om het lot van de man sneed hij zijn rode mantel in tweeën om die met hem te delen. Onder meer door deze daad van barmhartigheid groeide Martinus na zijn dood uit tot een geliefd beschermheilige voor de minder bedeelden. Later werden kinderen daar aan toegevoegd. Eeuwen geleden werd het een gewoonte zowel kinderen als armen iets te geven op de naamdag van Sint-Maarten.

In Nederland is het traditie dat kinderen op 11 november met zelfgemaakte lampions (soms van een uitgeholde pompoen of suikerbiet) langs de deuren te gaan om een van de vele Sint- Maartenliedjes te zingen. Als beloning krijgen ze vaak snoep of wat fruit. In sommige delen van het land volgt op de tocht langs de huizen op 11 november een groot vuur. De oorsprong daarvan zou volgens sommige volksonderzoekers terugslaan op - door de kerk overgenomen - heidense rituelen. Sint-Maarten is de afgelopen jaren toegenomen in populariteit en wordt in grote delen van het land gevierd. Van oudsher gebeurt dat het meest in Groningen, Noord-Holland en Limburg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden