Wankelmoedige trots

“En Petrus ging uit het schip en liep over het water en ging naar Jezus. Maar toen hij zag op de wind, werd hij bevreesd en begon te zinken en hij schreeuwde: Heer, red mij! Terstond stak Jezus hem de hand toe en greep hem en zei tot hem: kleingelovige, waarom ben je gaan twijfelen?”

Deze tekst uit Mattheus 14: 29-31 zien we hier door Rembrandt uitgebeeld in een pentekening die hij in 1632 of in 1633 gemaakt moet hebben.

Onder alle Petrus-uitbeeldingen door de eeuwen heen was deze weergave van Rembrandt weer een verademing. We zien Petrus zoals we hem herkennen uit de tekst. Als een mens van vlees en bloed. Een mens met sterke, maar ook met zwakke kanten.

En gelukkig niet zoals hij in de kunst al al te vaak was weergegeven. Als uitverkorene aan wie de sleutel van het hemelrijk was toebedeeld. Of later zelfs als tronende paus met kruisstaf en kroon gekleed in pontificale gewaden. Te ver verheven boven iedere gelovige die zichzelf eenvoudig acht(te).

Natuurlijk was deze Petrus de man die op de vraag van Jezus: “Wie zegt gij dat ik ben?” kwam met de belijdenis: “Gij zijt de Christus, de zoon van de levende God”. En hij was het ook die de belofte kreeg dat op hem de gemeente gebouwd zou worden. Hij ontving de sleutels van het Koninkrijk der hemelen. En dus mag je ook gerust zeggen dat deze Petrus niet de eerste de beste was. Maar was dat zoveel reden om hem eenzijdig op te blazen?

Want deze Petrus had toch ook een veel minder glorieuze kant? Bij voorbeeld in het hier door Rembrandt verbeelde verhaal van zijn wandeling over het water. Petrus' verlangen om evenals Jezus over het water (het symbool van chaos en dood!) te gaan, werd werkelijkheid. Hij ging over het water, totdat hem (door hevige wind) de schrik om het hart sloeg en hij zonk als een baksteen.

Het is de Petrus die aanvankelijk uitblonk door moed en ondernemingslust - om even daarna al weer te vervallen in wankelmoedigheid. Hij houdt niet vol. Een gegeven dat herhaaldelijk in de teksten terugkeert. Want dezelfde Petrus zegt later dat hij Jezus nooit zou afvallen, zelfs al zou hij met hem moeten sterven. Maar als Jezus dicht bij zijn dood staat, dan slaapt Petrus in de hof van Gethsemane niet minder dan de anderen. En weer kun je dan zeggen: hij begint wel goed, maar houdt geen stand. En op het laatst komt hij zelfs zover om driemaal te zweren dat hij Jezus helemaal niet kent.

En nogal wankelmoedige figuur. En ondanks dat, de man die door Jezus niettemin de rots is genoemd op wie de gemeente gebouwd zou worden.

Heerlijk dat Rembrandt hem weer zo herkenbaar heeft uitgebeeld in deze schets waarop we verschillende momenten uit het verhaal zien afgebeeld. De al gezonken Petrus, maar ook de Petrus die daarvoor in een mengeling van aarzeling en durf het wateroppervlak probeert. Een mens van vlees en bloed.

Groots bij vlagen en klein tegelijkertijd. Een van ons!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden