Wankele vredesdeal Zuid-Soedan

President Salva Kiir van Zuid-Soedan. Beeld anp
President Salva Kiir van Zuid-Soedan.Beeld anp

Met zeer frisse tegenzin heeft de Zuid-Soedanese president Salva Kiir gisteren een vredesakkoord getekend met de rebellen in zijn land. De deal, onder zware internationale druk tot stand gekomen, moet een einde maken aan twintig maanden burgeroorlog.

redactie

Of dat gaat lukken moeten de komende maanden uitwijzen, maar Kiir zelf liet alvast blijken dat hij er weinig vertrouwen in heeft. Hij zei sterke bedenkingen te hebben over de manier waarop het akkoord tot stand is gekomen, en over verschillende elementen die er onderdeel van uitmaken.

Het conflict in Zuid-Soedan ontstond eind 2013 toen Kiir zich ontdeed van zijn vicepresident Riek Machar, die daarop een rebellenleger samenstelde dat het opnam tegen het regeringsleger van Kiir. Omdat de twee rivalen de belangrijkste stammen in het land vertegenwoordigen, werd de strijd al snel langs tribale lijnen gevoerd. Bij het soms gruwelijke geweld kwamen duizenden Zuid-Soedanezen om het leven en sloegen rond de twee miljoen mensen (van de elf miljoen inwoners) op de vlucht.

De internationale gemeenschap, die de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan in 2011 toejuichte en prestige verbond aan het welslagen van het nieuwbakken land, voerde de druk op Kiir de afgelopen dagen tot grote hoogte op. Vorige week had de president zijn handtekening eigenlijk al moeten zetten, tijdens een top in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, maar toen zei hij eerst intern overleg te moeten plegen. Machar ondertekende al wel.

De Amerikanen dreigden daarop via de VN nieuwe sancties af te kondigen die Kiir en zijn entourage zouden treffen. Hij kreeg twee weken om te tekenen. Dat werd uiteindelijk een week, ook al moesten leiders uit Ethiopië, Oeganda en Kenia daarvoor gisteren nog intensief op Kiir inpraten in de Zuid-Soedanese hoofdstad Juba. En ook al zette hij onder die enorme druk zijn handtekening, zijn kritische kanttekeningen hield hij niet voor zich.

Zuid-Soedanese soldaten. Beeld anp
Zuid-Soedanese soldaten.Beeld anp

Problemen
Kiir heeft onder meer problemen met de plannen voor machtsdeling waarin het akkoord voorziet. Zo is onder meer afgesproken dat de rebellen de vicepresident mogen leveren in een transitieregering die binnen negentig dagen gevormd moet worden. De kans is daarmee groot dat Machar opnieuw Kiirs rechterhand wordt, waarmee het land terug bij af is.

Het akkoord voorziet ook in een onmiddellijk bestand. Gisteren waren de partijen zo ver nog niet: in de noordelijke provincie Unity werden gevechten gemeld.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden