Wanhopige Tusk: Kom vooral niet naar Europa

Migranten blijven toestromen, regeringsleiders EU verzuimen afspraken uit te voeren

'Hier volgt een oproep aan alle gelukzoekers die op Twitter zitten en van plan zijn naar Europa te gaan: kom niet naar Europa. Geloof de mensensmokkelaars niet. Geen enkel Europees land laat jullie door.'

'En dit is een oproep aan alle Europese regeringsleiders die maandag naar Brussel komen: voer de gemaakte afspraken uit en herstel de Schengen-zone in ere. Zorg dat dit najaar alle binnengrenzen weer normaal open zijn.'

Wat de geadresseerden betreft verschillen de mededelingen enorm van elkaar, maar één ding hebben ze gemeen: een enorme kloof tussen oproep en navolging.

De 'kom-niet-naar-Europa'-oproep is gisteren in precies die bewoordingen (na de dubbele punt) rondgetweet door voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad, vanuit Athene. De tweede boodschap over het herstel van de Schengen-zone komt van de Europese Commissie, die vandaag een 'routekaart' presenteert. Daarin staat in detail wat er precies moet gebeuren om terug te keren naar de Schengen-rust die we de afgelopen jaren hebben gekend.

Tusk is de afgelopen dagen als een tornado door de betrokken landen gereisd, ter voorbereiding op de EU-Turkije-top van maandag. Na bezoekjes aan Oostenrijk, Slovenië, Kroatië, Macedonië en Griekenland sprak hij gistermiddag in Ankara met de Turkse premier Davutoglu.

De Poolse 'EU-president' weersprak berichten dat de EU-regeringsleiders Turkije maandag een cijfermatig ultimatum zullen stellen: als het aantal migranten tussen de Turkse en de Griekse kusten niet daalt naar minder dan duizend per dag, zou Ankara geen aanspraak kunnen maken op EU-toezeggingen. "Het gaat niet om getallen", zei Tusk. Vandaag spreekt hij met president Erdogan.

Bij zijn eerdere stop in Athene ontmoette de Pool een andere sleutelfiguur, de Griekse premier Tsipras. Zijn land dreigt het afvoerputje van het Europese migratiebeleid te worden, met duizenden vluchtelingen die geen kant op kunnen.

Tsipras dreigde eerder al met een veto bij elk besluit dat de andere lidstaten niet tot de benodigde solidariteit verplicht. Gisteren ging de Syriza-premier nog een stap verder: hij bepleitte sancties voor al die landen die het zo jammerlijk laten afweten bij de afgesproken herverdeling van 160.000 asielzoekers in de EU.

De 'routekaart' die de Europese Commissie vandaag presenteert voor herstel van de Schengen-zone, waar 26 landen in theorie de buitengrenzen bewaken, belooft harde deadlines. Voor Griekenland is bijvoorbeeld 12 mei een nieuwe dag des oordeels - alsof ze er daar al niet genoeg van hebben gehad de laatste jaren. Als de bewaking en het beheer van de buitengrenzen dan nog niet op orde zijn, worden controles aan de binnengrenzen de komende twee jaar eerder regel dan uitzondering. In feite wordt Griekenland dan tijdelijk buiten 'Schengen' geplaatst.

Harde deadlines zijn er ook voor de Europese kust- en grenswacht die de commissie in december heeft voorgesteld. Die moet straks in actie kunnen komen, desnoods tegen de wil van een lidstaat als Griekenland in. Het liefst al in september, maar uiterlijk in november, wil de commissie.

Gisteren leek de terugkeer naar een 'normale' Schengen-zone ver weg. Drie landen hebben de commissie laten weten hun grenscontroles te willen verlengen: België (grens met Frankrijk) met twintig dagen, Denemarken (grens met Duitsland) met een maand en Zweden (grens met Denemarken) met ruim een maand.

vandaag 4|5 Meer nieuws

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden