Wandelen in tussenland

De zestiende-eeuwse vestingwallen aan de noordzijde van het oude centrum van Gorinchem zijn een sieraad voor de stad. Een met bomen omzoomd verhoogd lint dat zich langs het water van de Linge en het Merwedekanaal slingert. Links dobbert, ver van huis, het vrachtschip Neuenbergersee.

Rechts kijken we op Kweeklust. Een heerlijke naam die het beeld oproept van een lommerrijk landgoed. Helaas is Kweeklust een wanstaltige parkeergarage die het zicht op de binnenstad volledig verpest. Wie, vragen wij ons verbijsterd af, heeft het in zijn hoofd gehaald om op deze plek een parkeergarage neer te zetten? En waarom zijn de Gorinchemmers niet massaal tegen dit staaltje wanbestuur in opstand gekomen?

Vervuld van deze gedachten komen we even later bij de achttiende-eeuwse korenmolen die trots en hoog op de stadswal prijkt. Het had een luisterrijk plekje kunnen zijn. Maar de gemeente Gorinchem heeft van het molenerf een parkeerplaats gemaakt en dus blinkt overal het blik. Sommige dingen gaan je verstand te boven.

We verlaten de wallen en komen langs een monument voor een handjevol Gorinchemse jongens, gesneuveld in Ons Indië. Vergeten zijn ze ook na ruim een halve eeuw nog niet; er liggen bloemen. Hun lot stemt tot nadenken. Waarom moesten ze eigenlijk naar de andere kant van de wereld om te sterven? En gingen hun laatste gedachten onder de tropenhemel terug naar hun rivierstad?

We steken de Linge over en wandelen door een woonwijk van lukraak door elkaar geplaatste stijlvolle jarendertighuizen, armetierige arbeiderswoninkjes, non-descripte jarenzeventig-woningen en recente nieuwbouw met enige allure, zoals een appartementencomplex met de prozaïsche naam 'Kop van de ijsbaan'. En inderdaad: erachter ligt een ijsbaan, die deze winter echter niet als zodanig dienst heeft gedaan. Snackbar 'Ludeva' (waar zou dat voor staan?) in de winkelgalerij verderop is nog gesloten.

Voor ons doemt een metershoge grijze wal op, die de begrenzing vormt van de bebouwing. Het zijn de taluds van de A 15 en Betuweroute. Het laatste huis voor deze moderne stadsmuren heeft de intrigerende naam 'Dingo'. Ogenblikkelijk schiet ons de klassieke schets van het duo Johnny en Rijk in gedachten ("Hallo Dingo!"). Misschien was de eigenaar een fan?

Eenmaal voorbij snelweg en spoorbaan trekt het landschap open. We steken een dijk over en komen op een blubberig wandelpad langs het riviertje de Linge. We kennen de Linge als een lieflijke waterloop die zich pittoresk door het landschap van de Betuwe slingert. Maar hier moeten we enige creativiteit aanwenden om iets van schoonheid te kunnen ontwaren. Links van ons ligt de Lingedijk, waarover zich een continue stroom verkeer beweegt die de rust verstoort. Wij doen gewoon of we niks horen.

Rustiek is anders, maar toch is dit best een aardig stukje. Met rietlanden en grienden in de uiterwaarden en ganzen en andere watervogels die als ze ons zien ijlings het water kiezen. Aan de overkant piept de kerktoren van Spijk boven de dijk uit. De zon zet het rietland in een gouden glans. Bij Arkel laten we de Linge achter ons. Arkel is een plattelandsdorpje met een historisch gemaal, een negentiende-eeuwse koepelkerk en - opmerkelijk voor een dorp van ruim 3000 inwoners - een Italiaanse delicatessenzaak. Bij cafetaria Molenzicht, die - inderdaad - zicht biedt op de negentiende-eeuwse korenmolen Jan van Arkel, bestellen we een broodje kroket en een kaassoufflé, waarna we ons opmaken voor de terugweg naar Gorinchem.

Die voert geheel langs het Merwedekanaal, de in de negentiende eeuw gegraven waterweg die Amsterdam verbindt met de Merwede en dus met Duitsland. We lopen door een landschap dat maar niet kan kiezen of het stad of platteland wil zijn. Tussenland.

Soms is het uitzicht vanaf het fietspad weids en kijken we ver de polder in. Niet groots, maar ook niet onaardig. Naarmate we Gorinchem naderen, wordt het gebied chaotischer. Fabrieken, loodsen, bedrijventerreinen, opslagplaatsen, olietanks, woningen, paardenboerderijen, rommelterreintjes, wegen, bruggen, een spoorlijn: het krioelt allemaal door elkaar. De befaamde structurerende hand van de Nederlandse ruimtelijke ordening lijkt hier volledig afwezig. België is er niets bij.

Het onaantrekkelijke landschap maakt de laatste kilometers zwaar. Met iets van opluchting bereiken we het eindpunt van onze wandeling. "Dat was best eh ... interessant", zeggen we tegen elkaar. Maar we weten ook dat de kans klein is dat we deze Arkelroute nog eens zullen lopen. Klein? Zeg maar gerust nihil.

tussen stad en platteland
De Arkelroute is een officiële ANWB-wandelroute van 11 kilometer. Begin- en eindpunt zijn bij het treinstation van Gorinchem, Stationsweg 3. Parkeren kan in weekeinden gratis nabij het station. De bebording is niet overal even helder en de route is af te raden voor mensen die slecht ter been zijn. Horeca is er in ruime mate in Gorinchem en beperkt in Arkel.

tekst en foto's johan nebbeling

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden