Wandelen door de woestijn om beter te leren luisteren

Gozaran - Time Passing
Regie: Frank Scheffer. Met Nader Mashayekhi, Shabnam Parvaresh, Parisa Meralizadeh. In 11 filmtheaters

Regisseur Frank Scheffer volgt de Iraanse avant-gardecomponist en dirigent Mashayekhi die na dertig jaar ballingschap in Wenen enkele jaren geleden terugkeerde naar Teheran. Hij keert terug naar huis met een koffer en een droom: samen met zijn orkest te werken aan nieuwe muziek die de westerse en de Perzische tradities verenigt. Het orkest neemt Mahler op in het repertoire. Juist de uit een andere traditie stammende musici in Teheran zullen de vernieuwende Mahler zonder remming kunnen spelen, meent Mashayekhi.

Scheffer maakt prachtige opnames van de gesluierde zangeressen die met hartstocht de Duitse liederen zingen. Een gesluierde trompettist vertelt hoe moeilijk het is om je in Iran verder te ontwikkelen. Als artiest heb je een probleem, als vrouw en artiest een dubbel probleem.

De film zet aan het denken over het vreemde en het vertrouwde, door traditionele Arabische klanken, de moderne muziek van John Cage en Arvo Part, en klassieke Duitse symfonie op elkaar te laten volgen. In de gesprekken over Mahler herinnert Mashayekhi aan literatuurprofessor Azar Nafisi die in 'Reading Lolita in Teheran' vertelde hoe zij Nabokov en Austen las met haar studentes tot de islamitische revolutie haar dwong haar land te ontvluchten.

Mashayekhi gaat het niet puur om de kennismaking met de westerse cultuur maar vooral om de speurtocht naar nieuwe muziek. Hij wandelt door de woestijn om in de stilte beter te leren luisteren. Hij volgt het credo van John Cage (ieder geluid is muziek) in een nieuw muziekstuk geïnspireerd door de wind en ruis in een verlaten woestijndorp.

Ook hij stuit opnieuw op de islamitische doctrine als in 2010 de verkiezingen verkeerd aflopen. Hij keert terug naar Wenen, en later toch ook weer naar Teheran. In Wenen is er heimwee en regen, in Teheran is er onderdrukking en censuur, maar ook de mogelijkheid tot iets nieuws. Scheffer legt mooi vast hoe de creativiteit tegen de verdrukking in misschien wel een hogere vlucht neemt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden