’Wandelaar blijft uiteindelijk zelf verantwoordelijk’

Extra maatregelen moeten een drama als vorig jaar voorkomen. Twee lopers stierven toen door uitdroging en oververhitting. Honderden deelnemers werden onwel.

Weerman Jules Geirnaerdt is een van de vier deskundigen die zijn toegevoegd aan het Uitvoerend Comité van de Vierdaagse. Hij geeft vijf keer per dag een actueel lokaal weerbericht. Het ’weeradviesteam’ komt tenminste drie keer per dag bijeen om zijn metingen te bespreken. „Ik neem geen beslissingen”, aldus Geirnaerdt. „Maar we moeten af van de vraag of het nu windstil is geweest of niet.” Vorig jaar plukte de organisatie het weerbericht van internet, dat een verkoelend windje voorspelde voor de snikhete Oosterhoutsedijk in Lent, die veel wandelaars opbrak.

Geirnaerdts weeranalyse hoort, net als het onderzoek van inspanningsfysiologe Maria Hopman tot de opgevolgde aanbevelingen van de commissie Hermans. De oud-minister onderzocht op verzoek van de Stichting Vierdaagse wat er vorig jaar misging, toen op de eerste wandeldag twee doden vielen en tientallen lopers oververhit raakten, waarna de marsen werden afgelast.

Dit jaar zijn langs elke route extra waterpunten ingericht. Ook kan de kortste afstand van 30 kilometer worden ingekort en is er een langere starttijd van de grootste groep (de 40 km-lopers), waardoor het lint wandelaars meer wordt gespreid. Bovendien staan er stewards langs de weg en delen twaalf ervaren lopers hun ervaringen met de organisatie. In geval van nood bereikt een ’sms-bom’ de mobiele telefoons van ruim de helft van de lopers.

„Als je de zorg voor de deelnemers niet meer op je kunt nemen, moet je drastische maatregelen treffen en dat hebben we vorig jaar gedaan”, zegt marsleider Wim Jansen. „Maar de wandelaar blijft zelf verantwoordelijk, daar hebben we in de voorbereiding nog eens de nadruk opgelegd. Alleen hij of zij kan beslissen: ik stop ermee. Het is de tijdgeest om als er iets voorvalt meteen op zoek te gaan naar de schuldige. Het kan niet zo zijn dat we de verantwoordelijkheid van de deelnemer overnemen.”

Na de afgelasting van vorig jaar kreeg Jansen forse kritiek. „De eerste weken moet je alleen je verstand gebruiken, is er geen plek voor emotie. Ik ben wel snel bij de families van de slachtoffers geweest, heb de begrafenissen meegemaakt. Daarna de evaluaties en onderzoeken. Pas toen ik thuiskwam en merkte dat ook mijn gezin erop werd aangesproken, dacht ik: dit kan niet. Mijn secretaresse verzamelde alle reacties en 98 procent is positief, maar er zaten ook hakenkruizen tussen en scheldbrieven over een zich volvretende bobo waarvoor maar één plaats is: achter de tralies.”

Hij heeft het een plek kunnen geven, zegt Jansen, net als de vredesmissie in Libanon waar hij in 1982 als Unifil-militair veel verschrikkingen zag.

Na negen jaar draagt Jansen eind dit jaar het voorzitterschap van de Stichting Vierdaagse over aan Johan Willemstein, nu nog technisch manager. „Wij zijn als militairen gewend een aantal jaren een klus te doen en dan de knop om te draaien. Het gaat niet om mij. We hebben een onderneming opgebouwd, met louter vrijwilligers, dit jaar 679. Dat is de kracht van de organisatie. Zelf heb ik één keer meegelopen. Ik vind het ver en ik gun mezelf geen tijd voor trainingsuren. Maar zeg nooit nooit.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden