Wallraff bakt zure broodjes voor Lidl

Al ruim veertig jaar doet Günter Wallraff aan onthullingsjournalistiek. Begin jaren tachtig vermomde hij zich als Turk en bracht hij uitbuiting aan het licht. Onlangs verkleedde de inmiddels 65-jarige Wallraff zich als fitte vijftiger en trad hij in dienst bij broodjesfabriek Weinzheimer in Stromberg.

Antoine Verbij

Vorige week verscheen zijn verslag in weekblad Die Zeit. Een schokkend verslag over verouderde machines die om de haverklap in de soep lopen, onhanteerbare bakplaten die brandwonden opleveren, welig tierende schimmel, en ga maar door.

De behandeling door bedrijfsleiding en ploegbazen is ten hemel schreiend. Wallraff spreekt van ’slavendrijvers’ en ’derdewereldtoestanden’. Het uurloon is minder dan zes euro netto. Feest-, vakantie- en ziektedagen worden niet doorbetaald. Betaling vindt pas plaats wanneer de grootafnemer de rekening heeft voldaan. En er is maar één afnemer: supermarktketen Lidl.

Weinzheimer was ooit een degelijk familiebedrijf. Sinds het zijn ziel aan Lidl verkocht, werd alles anders. Lidl dicteert de prijzen. Talloze concurrenten staan klaar om de opdracht over te nemen. Vandaar dat Weinzheimer de productie genadeloos opdrijft. Met methoden die ook Lidl gebruikelijk zijn.

Zoals bijvoorbeeld voortdurende bewaking van het personeel met camera’s. De directeur kan zijn arbeidskrachten altijd in de gaten houden. Zelfs als hij op vakantie is. Via internet heeft hij toegang tot zijn videosysteem. Vanaf zijn vakantieadres klaagde hij over incorrecte kleding van medewerkers.

Het bespioneren van personeel is typisch Lidl. Het mag niet, Lidl is er verschillende keren voor aangeklaagd. Maar begin maart onthulde de journalist Markus Grill in weekblad Stern dat het bespioneren ongebreideld doorgaat. Het blad citeerde uit protocollen over het personeel. Over hun wc-bezoek, rookgedrag, tatoeages, de stickers op hun auto.

Ook typisch Lidl: ondernemingsraden –in Duitsland niet wettelijk verplicht– worden systematisch verhinderd of tegengewerkt. Slechts zeven van de 2800 filialen hebben zo’n raad. Weinzheimer, schrijft Wallraff, heeft er knarsetandend een toegelaten. De oprichter is inmiddels door de leiding weggepest.

Lidl is niet kinderachtig. Klaus Gehrig, de hoogste baas, ging dinsdag op tv de confrontatie aan met Wallraff en Grill. „Het gaat super met Lidl”, verklaarde Gehrig, „ik laat mijn stemming niet bederven door die twee dwarskoppenhier”. En: „We hebben een prima personeelsbeleid. Daarom hebben we geen ondernemingsraden nodig”.

Trots meldde Gehrig dat hij alle Lidl-medewerkers 300 euro betaalt ter verontschuldiging voor het bespioneren. Hij toonde een paginagrote advertentie in Bild met tevreden personeel.

Zeven supermarktketens leveren zeventig procent van de levensmiddelen in Europa, legde Wallraff tot slot geduldig uit. Zij dicteren de prijzen, de arbeidsomstandigheden, de kwaliteit van de producten. „Voor ieders gezondheid”, maande hij de kijkers, „koop uw broodjes toch bij de bakker om de hoek”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden