Wallonië is woedend over vertrek van Caterpillar uit Charleroi

sociale ramp | De werkloosheid was er al torenhoog, en nu staan ook de 2200 mensen die bij machinebouwer Caterpillar werkten op straat. De productie wordt verplaatst naar China.

Een sociale aardschok voor de regio, een pikzwarte dag. De reacties op de sluiting van de Waalse vestiging van het Amerikaanse bedrijf Caterpillar in Gosselies, een deelgemeente van Charleroi, zijn eensluidend. "Het is een absolute ramp", zei oud-premier Elio Di Rupo gisteren aangeslagen over de 2200 werknemers die op straat komen te staan.

"Het is een schande", zei Paul Magnette, de minister-president van Wallonië en tevens burgemeester van Charleroi. Hij wijst erop dat de fabriek sinds jaren overheidssteun kreeg en verwijt de directie een 'blinde' manier van werken, 'zonder enig overleg'.

Op een bijzondere ondernemingsraad, die vrijdagmorgen werd ingelast, maakte de directie haar besluit bekend. De fabriek gaat na vijftig jaar dicht en de productie wordt verplaatst naar andere faciliteiten, in Grenoble en China.

Ontstemde arbeiders sloten het terrein aan de Avenue des Etats-Unis daarna af en grepen naar de massieve graafmachines die zij zelf hebben gebouwd om een blokkade te maken.

Volgens het bedrijf is de vestiging in Gosselies te duur en kan Caterpillar elders goedkoper produceren zonder al te veel extra investeringen. Het is niet bekend hoe lang de Waalse vestiging nog open blijft.

Financieel-directeur Mark Thompson bevestigde op een persconferentie in Nijvel gistermiddag dat de activiteiten van Caterpillar in het Europees distributiecentrum in Grimbergen en in de haven van Zeebrugge buiten schot blijven. Het gaat om ongeveer zevenhonderd mensen.

"We zijn ons ervan bewust dat deze aankondiging veel emoties zal losweken bij het personeel, hun gezinnen en de gemeenschap", zei Thompson. "We begrijpen dat."

Dat is een schrale troost. "In Charleroi kent iedereen wel een vriend, moeder, gezinshoofd of zoon die bij Caterpillar werkt", zei de Waalse christen-democrate Véronique Salvi. En het zijn niet alleen de werknemers van Caterpillar zelf die worden getroffen. Ook voor de toeleveranciers is de sluiting een klap, in een regio waar het werkloosheidspercentage van boven de 20 een van de hoogste van België, én van de Europese Unie, is. Volgens Magnette worden er zesduizend indirecte banen in België bedreigd. De Franstalige unie voor zelfstandigen UCM maakt diezelfde inschatting.

Voor het door mijnsluitingen en industriële afbraak getroffen gebied rond Charleroi, was de komst van Caterpillar in 1965 een zegen. De fabriek groeide uit tot een van de belangrijkste productiecentra van de onderneming en een van de grootste werkgevers van de streek. Van rolladers en dieselmotoren tot hydraulische machines, graafmachines en elektrische motoren: maandelijks werden er achthonderd machines geassembleerd.

Tot de crisis in 2008 aanbrak. De vraag nam dramatisch af. In 2009 viel de omzet 37 procent lager uit dan in 2008 - winstgevend was het concern op dat moment nog wel - en de directie kondigde een herstructurering aan waarbij wereldwijd 20.000 banen verloren zouden gaan. In Gosselies gingen de werknemers korter werken. En later, in 2014 werden er 1331 banen geschrapt.

Misschien stak Charleroi wel collectief de kop in het zand. Donkere wolken hingen immers al een tijd boven haar hoofd. Woedend zijn de werknemers, gesteund door vakbonden en de meeste Waalse politici, echter over het feit dat zij jarenlang loon hebben ingeleverd en flexibiliteit getoond om het voortbestaan van de vestiging te verzekeren.

In de woorden van de co-voorzitter van de Franstalige groene partij Ecolo, Patrick Dupriez: "Dit is de illustratie van een cynisch en ongebreideld kapitalisme dat profiteert van de vrijgevigheid van de overheid, maar weigert zich duurzaam in te zetten voor de ontwikkeling van een regio".

Caterpillar betaalde over 2014, het laatste hele boekjaar waarover cijfers zijn gepubliceerd, 1,6 miljard dollar uit aan zijn aandeelhouders en kocht voor 4,2 miljard dollar eigen aandelen in. Op de vraag of de vestiging in Gosselies winstgevend is, wilde directeur Thompson gisteren niet ingaan.

De getroffen mensen zijn nu de eerste prioriteit, aldus Magnette, een socialist. Gistermiddag vond spoedoverleg tussen de Waalse en Vlaamse regeringen plaats in Namen, in aanwezigheid van premier Charles Michel. Ook de vakbonden waren present. Kernvragen zijn of er banen kunnen worden gered en hoe de negatieve sociale gevolgen zo beperkt mogelijk kunnen worden houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden