Wallenproject stuit op bezwaren

Hoofdstad overtreedt mogelijk Europese regels door miljoenendeal met vastgoedfirma Syntrus Achmea

Deskundigen betwijfelen of de gemeente Amsterdam zich wel aan de aanbestedingsregels houdt bij een miljoenendeal met vermogensbeheerder Syntrus Achmea. Die partij zegt toe de komende jaren zo'n 60 miljoen euro te investeren in het Amsterdamse Wallengebied. De gemeente wil daarmee panden opkopen, om zo onder andere raamprostitutie terug te dringen.

De investering is het jongste hoofdstuk in het al langer lopende 1012-project, vernoemd naar het postcodegebied waar Amsterdam al sinds 2007 panden opkoopt en een andere bestemming wil geven. Dat project stond al enige tijd stil vanwege geldgebrek. Met de investering van Syntrus Achmea wil de gemeente Amsterdam de komende jaren weer tientallen nieuwe panden aankopen.

Syntrus Achmea krijgt voor zijn investering op het oog een geweldige deal. Zo zegt de gemeente toe dat de vermogensbeheerder jaarlijks minimaal 4 procent dividend krijgt uitgekeerd op zijn investering. Dat is in de huidige tijd van zeer lage rente al een aantrekkelijk rendement. Daar bovenop krijgt de vermogensbeheerder het exclusieve recht om in de komende 5 jaar 750 huurwoningen te laten bouwen, op vooraf bepaalde locaties in de hoofdstad.

Volgens hoogleraar aanbestedingsrecht Elisabetta Manunza van de Universiteit Utrecht mag Amsterdam echter niet zomaar onderhandse afspraken maken met Syntrus Achmea zonder die aan Europese regels te toetsen. "Het Europese Hof van Justitie heeft eerder uitspraak gedaan over vergelijkbare zaken van publiek-private samenwerking, en geoordeeld dat die aanbestedingsplichtig zijn." Dat betekent dat ook andere partijen het recht moeten krijgen om aanbiedingen te doen voor de deal die Amsterdam nu exclusief met Syntrus Achmea wil sluiten.

Ook Elies Steyger, hoogleraar bestuursrecht aan de Vrije Universiteit en advocaat in 's-Hertogenbosch, pleit voor nader onderzoek naar de overeenkomst tussen Syntrus Achmea en de gemeente. "Om te zien of hier volgens de regels is gewerkt moet precies bepaald worden wie wat doet en op welke wijze in de constructie", aldus Steyger.

Gemeenten zijn in principe verplicht opdrachten boven een bepaald bedrag openbaar aan te besteden, zodat geïnteresseerde partijen daarop kunnen inschrijven. De wetgeving is bedoeld om concurrentie te stimuleren en alle geïnteresseerde partijen gelijke kansen te geven bij het verkrijgen van opdrachten.

Manunza: "Zowel de investering in de op te richten publiek-private onderneming als het recht op ontwikkeling van 750 woningen vertegenwoordigt een grote economische waarde. Daar kunnen andere partijen ook interesse in hebben."

Aanbestedingsregels zorgen volgens Manunza niet alleen voor gelijke kansen voor geïnteresseerde investeerders. "Overheden kunnen publieke belangen doelmatiger realiseren als er meer partijen nadenken over kansen en risico's, en mogelijke innovatieve oplossingen voor overheidsprojecten."

De gemeente Amsterdam heeft als uitgangspunt dat het dit soort projecten openbaar aanbesteedt, zegt een woordvoerder. "Daar wijken we nu vanaf omdat daarmee een investeerder aan de stad kan worden gebonden die duurzaam en met oog voor maatschappelijk rendement wil investeren in het 1012-gebied."

Ook het koppelen van de investering in de Wallen aan het gunnen van de ontwikkelrechten is 'uitzonderlijk', zegt de woordvoerder. "Dat is een gepast middel, omdat de situatie met 1012 ook een uitzonderlijke is. Die vraagt om maatwerk."

De gemeenteraad van Amsterdam praat vandaag met burgemeester Van der Laan over de miljoenendeal.

economie 17

Wallen opschonen met hulp van een commerciële investeerder

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden