Wallander is je beste vriend

In zijn tiende Wallander-thriller is Mankell weer op zijn best. ’De gekwelde man’ is spannend én ontroerend.

Kurt Wallander, inspecteur in het Zuid-Zweedse Ystad, is helemaal niet zo’n bijzondere man: gescheiden, moeizame verhouding met zijn enige dochter, workaholic. Dat Wallander al negen bijzondere boeken heeft opgeleverd, komt door Henning Mankells schrijfkunst. Door nagenoeg alles vanuit het perspectief van Wallander te beschrijven en de speurder heel menselijke en tegelijkertijd originele overwegingen en beslissingen toe te schrijven – inclusief forse doses melancholie en maatschappijkritiek – betrekt Mankell de lezer bij het intensieve speurwerk, dat altijd na een wat rustig begin via een stroomversnelling naar de ontknoping toegaat.

Aan het begin van de reeks was Wallander al wat ouder, inmiddels is hij een zestiger, en daarom moest hij in een vorig boek het stokje half overgeven aan zijn dochter Linda. Maar in ’De gekwelde man’, het tiende boek in de reeks, is Linda weer een bijfiguur, zij het een niet onbelangrijke.

Haar schoonvader HÃ¥kan verdwijnt spoorloos na een strandwandeling. Hij is gepensioneerd marine-officier en als Wallander zich op de zaak stort, blijkt deze Von Enke betrokken te zijn geweest bij diverse incidenten in de jaren tachtig, toen Russische onderzeeboten in de Zweedse wateren opdoken en de legertop niet echt naar premiers als Olof Palme wilde luisteren.

In een eerder boek sloeg Mankell nogal ongeloofwaardig aan het fantaseren over internettechnologie, maar in ’De gekwelde man’ blijft hij grotendeels bij het psychologische drama. Subtiel is de beschrijving van een bezoek dat Wallander aan een inrichting brengt: een deel van het geheim onthult hij hier, via een zwaar gehandicapte jonge vrouw die door haar moeder na haar geboorte in de steek is gelaten – een genadelozer vorm van maatschappijkritiek is bijna niet denkbaar.

Heeft Von Enke zijn moordenaar ontmoet? Of heeft hij zelf er een einde gemaakt, als de ’gekwelde man’ uit de titel? Een typering die trouwens ook heel goed blijkt past bij Kurt Wallander zelf: zijn maten Nyberg en Martinson gaan de politie verlaten, zijn oude liefde uit Letland ligt op sterven, de samenleving komt op hem kouder over dan voorheen en zelf heeft hij steeds vaker een blackout. Veel in zijn leven is onherroepelijk voorbij.

De ontknoping van dit persoonlijke verhaal is nog interessanter dan de hoofdintrige, die ook al heel spannend is uitgewerkt. De schitterende slotpassage ontroert: alsof je een cruciaal bericht krijgt van je beste vriend. Zoals het eigenlijk al tien boeken lang voelt. De Wallander-reeks is met afstand de beste thrillerserie van de laatste decennia.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden