'Wahid krijgt een eerlijke behandeling'

Vandaag komt in Jakarta het Indonesische Volkscongres bijeen over de afzettingsprocedure tegen president Wahid. Maandag mag hij zich verdedigen, maar zijn lot lijkt al beslecht.

JAKARTA - Amien Rais, voorzitter van het Volkscongres (MPR), loopt door het parlementsgebouw en geniet zichtbaar van het legertje journalisten dat hem bestormt. Het is zijn grote dag.

De fractieleiders moeten nog een beslissing nemen over de versnelde afzettingsprocedure tegen president Wahid, maar Rais weet de uitkomst al te melden. Zaterdagochtend om tien uur komt de MPR bijeen. Maandag mag de president zijn regeringsbeleid tegenover de zevenhonderd leden van het Volkscongres toelichten. ,,We willen Wahid een eerlijke behandeling geven. Hij krijgt van ons een dag om zich voor te bereiden'', zegt de MPR-voorzitter met een stalen gezicht. Maar het lijkt op voorhand een gelopen race voor de president.

Rais glimlacht tevreden. Eindelijk krijgt hij zijn zin. Als eerste riep hij dat Abdurrahman Wahid wegens ongeschikheid moest aftreden- toen die pas honderd dagen aan de macht was. Toch waren het Rais en zijn alliantie van Moslimpartijen die samen met Golkar Wahid in 1999 tot president verkozen boven Megawati Soekarnoputri.

Rais wilde Wahid zo graag als president dat hij de Indonesische Raad van Kiai's (de islamitische schriftgeleerden) erom smeekte. De raad had zijn bedenkingen omdat Wahid een heilig man is, maar gaf uiteindelijk toestemming. Op voorwaarde dat Rais Wahid rechtvaardig zou behandelen.

De dag van gisteren leek zo rustig te verlopen. De noodtoestand was uit de lucht. Wahid had gedreigd die op 20 juli af te kondigen. Maar tijdens het middaggebed gaf hij de parlementariërs tot 31 juli -één dag voor de geplande zitting van het volkscongres- de tijd om alsnog een compromis met hem te sluiten.

Voor Amien Rais was de kous nog niet af. Alle zevenhonderd volkscongresleden waren al in de hoofdstad. Rais vond een nieuw argument om de versnelde zitting door te drukken. Wahid wilde gistermiddag Chaerudin Ismail als nieuwe nationale politiecommandant installeren. Daarvoor had hij geen toestemming aan het parlement gevraagd. Wahid had de grondwet toch echt geschonden, meende Rais.

Twee maanden geleden ontsloeg Wahid Chaerudins voorganger, Bimantoro, omdat die zich openlijk tegen de noodtoestand verzette. Amien Rais probeerde toen al het Volkscongres bijeen te roepen. Maar er was geen meerderheid te vinden.

Gistermiddag nodigde Rais alle fractievoorzitters in zijn werkkamer uit om gezamenlijk de ontwikkelingen in het paleis op de tv te volgen. Mocht president Wahid de nieuwe politiecommandant installeren, dan zou binnen twintig minuten de versnelde zitting van de MPR een feit zijn.

Wahid daagde Rais uit. Eerst gaf hij de nieuwe politiecommandant een extra ster. Een uur later inaugureerde hij Chaerudin tijdelijk tot hoogste politiechef. Verheugd verlieten de fractievoorzitters van de zeven grote partijen Rais' werkdomein.

Rais verklaarde dat de MPR-leiders tot deze 'belangrijke' beslissing waren gekomen omdat het Indonesische volk daar recht op heeft. Wahid brengt het land steeds meer in gevaar. Binnen het politiekorps dreigt een splitsing omdat het middenkader zich tegen de benoeming van de nieuwe politiechef keert.

Maar Rais vertelt niet dat Wahid deze Chaerudin heeft benoemd omdat hij zich niet verzet tegen de noodtoestand. Er moest daarom haast gemaakt worden met een speciale zitting, mocht Wahid alsnog tot deze maatregel overgaan. Het is niet ondenkbaar dat een deel van de politie Wahid zal steunen. Eenheden komen dan tegenover elkaar te staan.

Indonesië glijdt door de machtsstrijd tussen de politieke elite en de president verder af in een constitutionele crisis. Maar dat ontgaat de leiders van de natie. Vice-president Megawati staat te trappelen om Wahid op te volgen. De kandidaten voor het vice-presidentschap staan klaar. Golkar-voorzitter Akbar Tandjung en Hamzah Haz van de moslimpartij PPP -politici met een besmet verleden- worden genoemd. Tegen Akbar Tandjung loopt een corruptieonderzoek en Hamzah Haz werd als minister ontslagen omdat hij steekpenningen zou hebben aangenomen.

Mocht het volkscongres Wahid volgende week afzetten, dan zou een groot deel van de leden ook zichzelf naar huis moeten sturen. Uit onderzoek blijkt dat slechts 35 procent van de volksvertegenwoordigers tijdens commissievergaderingen komt opdagen. Ook Amien Rais is als parlementariër nimmer in het parlement gesignaleerd. Het werk stapelt zich op. Indonesië verkeert reddeloos in een crisis. Dit lijkt de politieke elite niet te deren. Ze wil koste wat het kost de strijd winnen van de eigenzinnige Abdurrahman Wahid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden