Wagner met mist en helse lichteffecten

Opera

Götterdämmerung De Nederlandse Opera ****

60.000 kilo decor, 500 lampen, 212 musici, een voorstelling van 5 uur en 30 minuten: 'Götterdämmerung' van Richard Wagner in de enscenering van Pierre Audi. De Nederlandse Opera brengt de godenschemering, het laatste deel van Wagners magnum opus 'Der Ring des Nibelungen', nog net in het tweehonderdste geboortejaar van de componist.

De decorstukken zijn na de laatste uitvoeringen, een aantal jaren geleden, weer tevoorschijn gehaald en opgepoetst. En net als in de voorgaande delen van dit Bühnenfestspiel voor drie dagen en een vooravond vergapen we ons aan de massa's hout en staal, het plexiglas waar de Rijndochters over kronkelen, de speerpunten en reusachtige balken. Wat een visie van ontwerper George Tsypin! De manier waarop hij de materialen heeft ingezet en vormgegeven is ongeëvenaard.

Dit toneelbeeld is het meest gesloten geheel van de vier afleveringen. Gebogen hout en metaal vormen de achterwand, daaronderdoor blikkert aluminium - helse lichteffecten trouwens van die vijfhonderd lampen. De jaarringen van de wereld-es liggen in een halve cirkel om de orkestbak heen, tot ver in de zaal; Brünnhilde, haar zus Waltraute en de Nornen kunnen we de hand schudden. Dit spel met ver weg en dichtbij is wel een van de mooiste elementen in deze productie van de cyclus - het enorme toneel van het Amsterdamse Muziektheater biedt daar ook alle mogelijkheden toe.

De ring, die vreselijke ring, veel goeds heeft hij niet gebracht. Brünnhilde: 'Laat het vuur dat mij verbrandt de ring van zijn vloek bevrijden!' Het Walhalla staat in lichterlaaie, het doek valt.

Voor de avontuurlijk ingestelde luisteraars in de adventure seats, is het nog een heel klimmetje naar hun zitplaatsen, en hoogtevrees kun je beter niet hebben. Met uitzicht over het podium moeten ze geregeld door wat showbizzmist heen kijken, maar dan heb je ook wat. Hoewel, de intens roerende gelaatsuitdrukkingen van Walküre Brünnhilde en de donkere, rollende ogen van Hagen, die zijn van bovenaf onmogelijk zichtbaar.

En die mimiek is nu juist zo sprekend; de stem van Catherine Foster (Brünnhilde) bloeit op vanuit de zichtbare emotie in haar lichaam. Kracht en kleur komen op natuurlijke wijze samen, net als bij Michaela Schuster (Waltraute). Bij Astrid Weber als Gutrune is die vanzelfsprekendheid geringer, haar bereik is ook kleiner.

Net als de zussen ontbreekt het ook de bas Kurt Rydl in de rol van Hagen niet aan expressieve lichaamstaal. Maar de leeftijd van zijn kloeke stembanden leidt daar flink van af; zijn toon heeft nauwelijks een gerichte kern. En hoewel het aandeel van Stephen Gould een milde kleuring van het geheel garandeert, komt hij minder klinkklaar over dan twee maanden terug in zijn titelrol van Siegfried.

Dat milde is ook waar Hartmut Haenchen op uit is. Hij heeft alle voorstellingen van de 'Ring' bij De Nederlandse Opera tot nu toe op zich genomen en zwaait wederom de baton. Waar eerder zijn ingetoomde zeggingskracht deed verlangen naar een uitbundiger koor en Nederlands Philharmonisch Orkest, viel zijn evenwichtige Wagnerplan nu volledig op zijn plaats.

Op naar begin 2014, wanneer de hele Ringcyclus tweemaal gaat.

Nog te zien t/m 30 november in het Muziektheater, Amsterdam. dno.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden