Waarschuwing: uitbundig zal de economische groei niet meer zijn

Groeiverwachting IMF voor 2015 Beeld Trouw
Groeiverwachting IMF voor 2015Beeld Trouw

In totaal 1100 miljard wordt er in de economie gepompt door de Europes Centrale Bank (ECB). En het werkt, kondigde ECB-president Mario Draghi vandaag aan. Maar het stimuleringsprogramma moet wel helemaal worden uitgevoerd om echt resultaat te zien. Vorige maand begon de de ECB met het opkopen van schuldpapier om de lage inflatie en zwakke economische groei te bestrijden. Maar een groei van 2,25 procent per jaar, zoals voor de crisis hoeven we niet meer te verwachten.

Het is een nieuwe realiteit. De economieën van geïndustrialiseerde en opkomende landen groeien minder dan vroeger. Dat blijft voorlopig zo.

'De nieuwe middelmaat' noemt IMF-voorzitter Christine Lagarde het. In een studie, gepubliceerd samen met de World Economic Outlook, gaat het IMF dieper in op de huidige economische temperatuur. Aan het begin van deze eeuw waren ontwikkelde landen gewend aan groeicijfers van gemiddeld 2,25 procent per jaar. Na 2007 liep dat terug naar 1,3 procent. De komende vijf jaar blijft de groei hangen op gemiddeld 1,6 procent. Ook in opkomende landen zal de welvaart minder uitbundig stijgen dan voorheen.

Nog lang niet terug naar de onbezorgde tijden van vóór de financiële crisis dus. Maar dat is niet geheel aan die shock in de wereldeconomie te wijten. Er is meer aan de hand, stelt het IMF. In veel ontwikkelde landen draaiden de economische raderen al voor de crisis op een lagere snelheid. De financiële hausse wist dat echter te maskeren.

Productiviteit
Economieën lopen tegen hun grenzen aan omdat de bronnen van groei - arbeid en kapitaal - haperen. Veel landen kampen met vergrijzing. Groei is niet meer te halen uit het simpelweg inschakelen van meer werknemers. De productiviteit moet omhoog: meer doen met dezelfde of minder arbeid. Maar ook dat kanaal sputtert. De investeringen blijven al langere tijd achter.

In opkomende landen is het vooral de groei van de productiviteit die stokt. Die economieën hebben een spurt gemaakt en de kloof met ontwikkelde landen snel verkleind door beter onderwijs en technologische ontwikkeling. Maar hoe kleiner het gat, des te lastiger het is om de hoge groeicijfers vol te houden.

Wat nu? Ermee leren leven, of valt er nog wat aan te doen? Het IMF spoort overheden aan hun beleid te veranderen. Door aan de goede knoppen te draaien, kan de maximumsnelheid van de economie best weer omhoog. Niet door zomaar geld in de economie te pompen, het gaat om het aanjagen van productieve investeringen.

Onderwijs verbeteren
Maatregelen moeten zowel op arbeid als op kapitaal zijn gericht. Bevorder de innovatie, tipt het IMF, door onderzoek en ontwikkeling te stimuleren, patenten goed te beschermen en belastingprikkels te geven. Houd ouderen langer op de arbeidsmarkt en bevorder waar nodig dat vrouwen meer gaan werken. Het onderwijs verbeteren is goed voor de groei van de productiviteit. Voor sommige landen kan het helpen als de overheid flink in infrastructuur investeert om zo de terughoudende private sector mee te slepen.

Hogere groei is dan mogelijk. Niet puur om de groei, benadrukte IMF-voorzitter Lagarde bij de publicatie van de studie. De lage groei is nu gewoon 'niet goed genoeg' om de miljoenen werklozen weer uitzicht op een baan te bieden.

Lees vandaag in Trouw: 'IMF's groeicijfer is verraderlijk'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden