Waarom zou 'zangeres' wel kunnen en 'denkeres' niet oké zijn?

Taalvragen van lezers:

963 Marli Huijer noemt zich 'Denkeres des Vaderlands'. Moet dat niet 'Denkster des Vaderlands' zijn?

Denkeres is niet van vandaag of gisteren. Lodewijk van Deyssel bezigde het in 1888 in een van zijn 'scheldkritieken'. Hij dreef er de spot met een roman van de 'schrijveresse' (Van Deyssel) Catharina F. van Rees: "Gij vertoont den mensch, zeker, maar als denkeres en kunstenares".

En waarom zou het woord niet welgevormd zijn? Het misstaat niet in het gezelschap van danseres, dichteres, heerseres, lezeres, zangeres.

Wel lijkt denkster, in Van Dale de enige vrouwelijke vorm, gangbaarder te zijn. Ouder ook, want het is al te vinden in het werk van het achttiende-eeuwse duo Wolff en Deken: "Kortom gezegd, Pietje, ik word waarlyk een heele denkster".

Minder acceptabel is filosofin, naar het voorbeeld van boerin, heldin enz. Het vrouwelijke achtervoegsel -in is improductief geworden, zeggen taalkundigen: zijn invoeringsdatum is verstreken.

In Duitstalige gebieden nog niet, getuige bijvoorbeeld het tijdschrift Die Philosophin, 'forum voor feministische theorie en filosofie'.

Ten slotte: verandering van de titel Dichter des Vaderlands in Dichteres des Moederlands zou niet alleen sommige feministen plezieren, maar ook Indische Nederlanders. Voor hen is het voormalige Nederlands-Indië het vaderland en was Nederland 'het verre moederland', schreef hun tijdschrift Moesson. Omdat zij zich dus niet vertegenwoordigd voelen door de Dichter des Vaderlands, heeft Moesson Adriaan Remrev uitgeroepen tot Dichter des Moederlands.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden