Waarom wordt de rol van vrouwen in de jihad gebagatelliseerd?

Dat niet alle vrouwen lieverdjes zijn, wil er bij menigeen maar moeilijk in. Zie de verbazing over het feit dat jonge, al dan niet bekeerde moslima's in de ban raken van het kalifaat - u weet wel, de islamitische heilstaat die niet zonder bloedvergieten tot stand komt. Volgens voorzichtige schatting zijn er zo'n veertig à vijftig jonge vrouwen uit Nederland afgereisd naar Allahs utopia. Zij gaven gehoor aan de oproep van de kalief om hun strijdende broeders te steunen. In het kalifaat wacht de meesten een bestaan van koken, koekjes bakken, nutella snoepen (ik verzin dit niet), en vooral: hun echtgenoot behagen.

Maandag schreef de Leidse radicalismeonderzoekster Seran de Leede op deze pagina's dat vrouwelijke jihadgangers te vaak doorgaan voor zielige slachtoffers die wel 'gemanipuleerd' en 'gebrainwasht' móeten zijn. "Voor velen is het ondenkbaar dat een vrouw er zelf voor kiest zich in een nikab te hullen en zich te schikken in een in westerse ogen traditionele rol." Door ze weg te zetten als slachtoffers, aldus de onderzoekster, bagatelliseren we 'hun stem, hun rol, hun invloed'.

Hoewel ik de conclusie van De Leede's betoog niet onderschrijf (ze vindt dat we ons ijveriger moeten verdiepen in de 'waaromvraag' - wat mij een tamelijk zinloze aanbeveling lijkt), heeft ze hier een punt. Jihada's zijn geheel en al zelf verantwoordelijk voor hun keuzes en daden.

Onwillekeurig doet een en ander me denken aan de wijze waarop Tanja Nijmeijer werd weggezet - de Nederlandse vrouw die regelmatig in het nieuws kwam omdat ze zich aansloot bij de Colombiaanse terreurbeweging Farc. Zij bleef in de berichtgeving liefkozend 'Farc-meisje' heten. Ook toen ze de dertig al ruimschoots was gepasseerd.

Blijkbaar willen wij er liever niet aan dat ook vrouwen geheel zelfstandig de weg kunnen kwijtraken. Dat ideologische verdwazing allerminst is voorbehouden aan het mannelijk deel der mensheid.

Deze week deed de Haagse rechtbank uitspraak in de zaak tegen de twintigjarige Shukri F., alias Umm Usama. Het Openbaar Ministerie had vier jaar tegen haar geëist; het verdacht de vrouw, ik citeer uit de krant van dinsdag, van "opruiing en het ronselen van zes mensen voor de strijd in Syrië". Volgens het OM is zij zelfs gevaarlijker dan de heertjes die daadwerkelijk naar het kalifaat waren vertrokken.

Maar de rechtbank achtte het bewijs te mager ¿ ondanks onderschepte sms'jes ('Ik vraag Allah je te laten sterven als sjahied') en gesprekken ('Ik accepteer niet dat je hier blijft'). Morele ondersteuning alleen, aldus de rechtbank, is niet strafbaar. Dus werd Shukri F. vrijgesproken.

Interessant: de Volkskrant wist te melden dat deze rechterlijke uitspraak haaks staat op een 'bindende resolutie' die de VN-Veiligheidsraad in augustus van dit jaar aannam. Daarin verplichtten de lidstaten zich om op te treden tegen alle vormen van steun aan de jihad, dus ook tegen 'passieve' en 'ongewapende' steun.

Dat de Haagse rechtbank daar anders over denkt dienen wij natuurlijk te respecteren. Maar opmerkelijk blijft het. Waarom mag een ronselaar als Shukri F. haar manipulatieve gang blijven gaan? Waarom wordt de rol die zij speelt gebagatelliseerd?

Ik zou graag geloven dat het niks te maken heeft met haar vrouw-zijn. Maar helemaal zeker ben ik er niet van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden