Waarom wil De Nederlandsche Bank de goudvoorraad verplaatsen?

Goudstaven bij De Nederlandse Bank. Beeld anp

Een aanmelding, een legitimatiecheck, een draaideur, detectiepoortjes, marechaussees, nog meer beveiligers, en nog meer poortjes. Een gast op het hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank moet flink wat verduren om binnen te komen. Hoog tijd om na te denken over een andere gang van zaken, zei de bank vandaag.

"Een groot deel van de gasten heeft niet direct iets te maken met het geld en het goud dat we bewaken, maar het hele pand is nu streng beveiligd omdat we boven op een kluis zitten", aldus woordvoerder Martijn Pols.

Nu het in 1961 gebouwde hoofdkantoor aan de Frederiksplein in Amsterdam een restauratie te wachten staat, overweegt de bank daarom haar kluis met het Nederlandse goud ter waarde van zo'n 7 miljard euro elders te vestigen. Ook een onbekend geldbedrag (vanwege veiligheidsredenen mag daar niet over gecommuniceerd worden) en de sorteermachines die biljetten op echtheid en hygiëne checken worden dan verhuisd. Waar dit zogenoemde 'waardegebied' gevestigd zal worden en op welk termijn, is nog onbekend. Maar het centrum van Amsterdam zal het vast niet worden. De bank zegt de druk op het centrum weg te willen nemen.

Goud is de basis
Het zijn interessante redenen die de Nederlandsche Bank ventileert, maar volgens publicist en goudkenner Willem Middelkoop laat haar overweging vooral iets anders zien: goud is nog steeds uiterst belangrijk voor het financiële systeem. Jarenlang achtten Westerse landen hun goudstaven ouderwets, weinig interessant. Nu komen ze daar en masse van terug. Dat is onder andere te merken aan het in het buitenland opgeslagen goud dat en masse teruggehaald wordt.

Zo haalde Duitsland ruim een jaar geleden 37 ton goud terug naar huis. Oostenrijk verscheepte 15 ton naar de eigen kluizen, en ook Nederland klopte bij de Verenigde Staten aan om twintig procent van het daar opgeslagen goud terug te krijgen. Frankrijk denkt er nog over na, maar Front Nationalleider Marine LePen drukte de Franse centrale bank al op het hart de verkoop van het eigen goud te staken. En voor al dat teruggehaalde goud hebben sommige centrale banken nieuwe kluizen nodig.

"Het besef groeit dat goud een elementair onderdeel is van onze financiële reserves", legt Middelkoop uit. Leent een land geld uit en verschaft het in ruil daarvoor staatsobligaties, dan bestaat de kans dat de belegger nooit meer wordt terugbetaald. Ligt er geld in de kluis, dan kan de waarde ervan door inflatie dalen. De waarde van goud is daarentegen op de lange termijn constant.

Middelkoop: "Neem Venezuela. De waarde van de munt is daar door een hyperinflatie nihil geworden. Het land zet nu haar goudreserves in om importen te financieren". En hij geeft nog een voorbeeld: de waarde van de dollar is in de afgelopen honderd jaar met meer dan 90 procent gedaald, terwijl de koopkracht van goud even groot is als 2000 jaar geleden.

Dollars in goud
Dat dit blinkende edelmetaal de afgelopen decennia niet op waarde werd geschat, heeft volgens Middelkoop alles te maken met de Verenigde Staten. Die koppelde in 1944 de dollar aan goud. Landen konden vanaf toen hun overtollige dollars inwisselen voor goud. Maar toen de Amerikanen in de jaren '60 te veel dollars drukten en de Europeanen de helft van de Amerikaanse goudvoorraad opvroegen, ontkoppelden ze in 1971 de dollar weer van het goud. De boodschap die ze vanaf dat moment verkondigden: goud is niet meer van belang, de dollar is de kern van het financiële systeem.

De Chinezen zijn er inmiddels van overtuigd dat dit Amerikaanse verhaal over goud "full of lies" zit. Zij slaan massaal goudstaven in en bouwen volop kluizen. Hierdoor staat het huidige dollarsysteem onder grote druk en begint zelfs Europa de macht van de dollar in twijfel te trekken. Het gevolg: goud is gewild, ook de goudkluis aan het Frederiksplein is waarschijnlijk vol.

Goudvoorraad
Nederland stalde ten tijde van de Tweede Wereldoorlog zijn goudvoorraad voor een deel in het buitenland uit angst dat de Duitsers ermee vandoor zouden gaan.

Nog steeds ligt het overgrote deel van onze 612 ton aan goud opgeborgen in kluizen over de grens. Zo'n 31 procent ligt in New York, 20 procent in Canada en 18 procent in Groot-Brittannië. De overige 31 procent rust in de vorm van duizenden goudstaven in de kluis van De Nederlandsche Bank.

Het gerucht gaat dat een directeur van de bank ooit tegen een van zijn gasten in de kluis zei: "Als jij er in slaagt om een zo'n baar met twee vingers op te tillen, is-ie van jou." Een goede deal, want een zo'n baar is nu 400.000 euro waard. Wat de gast niet wist: zo'n staaf weegt 12,5 kilo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden